__ له‌ رووداوى ئاگركه‌وتنه‌وه‌ى شیناوێ كه‌س به‌ تاوانبار نه‌ناسرا__ قه‌سابه‌كانی شاری پاوه‌ ده‌ستیان دایه‌ مانگرتن__ قه‌یرانی ده‌وا و ده‌رمان نه‌خۆشخانه‌كانی ئێرانی به‌ره‌ورِووی داخران كردۆته‌وه‌__ ئه‌مریكا: ده‌ركردنى ئێرانیه‌ك به‌ هۆى قاچاخى كه‌ل و په‌ل__ به‌ره‌وسه‌ر چوونى ٦٢ له‌سه‌دى نیوه‌نجى خه‌رجى ژیانى خانه‌واده‌كان__ ناتوانین سه‌باره‌ت به‌ خوولى نوێى ووتووێژه‌ ئه‌تۆمیه‌كان گه‌ش بین بین__ هێرشی‌ ره‌فسه‌نجانی‌ بۆ سه‌ر ئه‌حمه‌دی‌ نه‌ژاد__ شیری دایك زیاتر له‌ (٧٠٠) به‌كتریای سود به‌خشی تێدایه‌__ ئه‌سه‌د چاره‌سه‌رێكی نوێ پێشكه‌ش ده‌كات

له‌ رووداوى ئاگركه‌وتنه‌وه‌ى شیناوێ كه‌س به‌ تاوانبار نه‌ناسرا
له‌كۆتایی دا په‌روه‌نده‌ى ئاورگرتنى مه‌دره‌سه‌ى شیناوێى پیرانشار له‌ دادگوسته‌رى ئازه‌ربایجان پیراگه‌یشتنى بۆ كرا و كارناسانى ده‌نگیان به‌وه‌ دا كه‌ تا ئێستا هیچ كه‌س و دامه‌زراوه‌ێك وه‌ك تاوانبارى ئه‌و رووداوه‌ نه‌ناسراوه‌. له‌ نیوه‌ى مانگى سه‌رماوه‌زى ئه‌مساڵ به‌ هۆى ئاگرگرتنى كوره‌ێكى نه‌وتى كه‌لاسێكى مه‌دره‌سه‌ى شیناوێى پیرانشار سووتا و له‌ ئاكامدا ٣٦ قوتابی ته‌مه‌ن ١٠ ساڵ تووشی سووتان و له‌ناویشیاندا ٢ قوتابی گیانیان دا و ٨ خوێنكار سه‌رووى ٥٠ لسه‌ سووتابوون. ئه‌و كات نوی،چرانى مه‌جلیس ناره‌زایه‌تى زۆریان ده‌ربرَى و داواى ده‌ست له‌كاركێشانه‌وه‌ى وه‌زیرى راهێنان و بارهێنانى رژیمیان كرد. ئێستا به‌ پێى ئیدعاى دادگا گۆیا كه‌س له‌و رووداوه‌ تاوانبار نییه‌. وه‌زیرى په‌روه‌رده‌ى رژیم مامۆستاى قوتابخانه‌كه‌ى به‌ تاونبار زانیبوو و هه‌وه‌رها رێكخراوى ئاوكوژینه‌وه‌ش به‌خاوى سووتانى نه‌وتى كوره‌ و بلاوبوونه‌وه‌ى بۆ ده‌ره‌وه‌ى به‌ هۆكارى ئه‌و رووداوه‌ زانیبوو. 






قه‌سابه‌كانی شاری پاوه‌ ده‌ستیان دایه‌ مانگرتن
قه‌سابه‌كانی شاری پاوه‌ به‌ هۆی نابه‌رپرسیاره‌تیی به‌رپرسانی حكوومه‌تییه‌وه‌ ماوه‌ی چه‌ند رۆژه‌ مانیان گرتووه‌. به‌پێێ هه‌واڵی هه‌واڵده‌ریی كوردپا، سه‌رجه‌م قه‌سابه‌كانی شاری پاوه‌ به‌ هۆی وه‌ڵام نه‌دانه‌وه‌ی ناوه‌نده‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان له‌مه‌رِ دیاری كردنی نرخی گۆشت، ماوه‌ی ٤ رۆژه‌ ده‌ركه‌ی دووكانه‌كانیان داخستووه‌ و ده‌ستیان داوه‌ته‌ مانگرتن. ئه‌و قه‌سابانه‌ به‌ نرخێكی گران گۆشت له‌ كوشتارگاكان ده‌كرِن و له‌ هه‌مان كاتدا به‌ نرخێكی هه‌رزانتر به‌ هاووڵاتییانی ده‌فرۆشنه‌وه‌، ئه‌وه‌ش وای كردووه‌ كه‌ قه‌سابه‌كان خوازیاری زیاد كردنی نرخی هه‌ر كیلۆیه‌ك گۆشت له‌ ١٧ هه‌زار تمه‌نه‌وه‌ بۆ ٢٥ هه‌زار تمه‌ن بوون و به‌ هۆی وه‌ڵام نه‌دانه‌وه‌ی لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان، قه‌سابه‌كانی شاری پاوه‌ ماوه‌ی ٤ رۆژه‌ ده‌ستیان داوه‌ته‌ مانگرتن. پێشتریش ئیداره‌ی ئه‌ماكنی شاری پاوه‌ زه‌ختی له‌ قه‌سابه‌كانی ئه‌و شاره‌ كردبوو كه‌ ده‌بێ برِی ٣ میلیۆن تمه‌ن جه‌ریمه‌ به‌ ئیداره‌ی ئه‌ماكن بده‌ن كه‌ نارِه‌زایه‌تیی به‌رینی ئه‌و قه‌سابانه‌ی لێ كه‌وتبۆوه‌.






قه‌یرانی ده‌وا و ده‌رمان نه‌خۆشخانه‌كانی ئێرانی به‌ره‌ورِووی داخران كردۆته‌وه‌
مێدیا ناوخۆییه‌كان به‌پێچه‌وانه‌ی به‌ڵێنیی به‌رپرسانی حكوومه‌تی له‌مه‌رِچارسه‌ر كردنی كێشه‌ی ده‌وا و ده‌رمان، ئاماژه‌ به‌ داخرانی نه‌خۆشخانه‌كان ده‌كه‌ن. نێعمه‌توڵڵا مه‌نوچێهری یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی كۆمیسیۆنی ته‌ندروستیی مه‌جلیس وێرِای ئاماژه‌ كردن به‌ كێشه‌ی ده‌وا و ده‌رمان له‌ ئێران به‌ ماڵپه‌رِی "خانه‌ی میلته‌ی راگه‌یاند: گرانیی كه‌ره‌سه‌ پزیشكییه‌كان، چوونه‌ سه‌رێی نرخی ماڵیاته‌كان، هاوكاری نه‌كردنی ئیداره‌ی بیمه‌ له‌گه‌ڵ نه‌خۆشخانه‌كان، كه‌میی كادری شاره‌زا و پسپۆرِ له‌ كێشه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی به‌شی ده‌رمانیی وڵاتی ئێران دێنه‌ ئه‌ژمار. ره‌سووڵ خزری نوێنه‌ری خه‌ڵكی پیرانشار و ئه‌ندامی كۆمیسیۆنی ته‌ندروستی مه‌جیلس ئاشكرای كرد، سه‌ره‌رِای دۆخی قه‌یراناوی ده‌وا و ده‌رمان بۆ نه‌خۆشه‌ تایبه‌تییه‌كان له‌ وڵاتی ئێران، ته‌نیا چه‌ند بانكێكی ده‌ره‌كی له‌ ئاستی جیهاندا ئاماده‌ی ئاڵووێری پاره‌ و دراو به‌مه‌به‌ستی كرِینی ده‌وا و ده‌رمان بۆ وڵاتی ئێرانن. له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ كه‌رسه‌كانی تایبه‌ت به‌ ددانسازی رووی له‌ كه‌می كردووه‌ و چاوه‌رِوانی ئه‌وه‌ ده‌كرێ سه‌ردانی نه‌خۆشه‌كان به‌ هۆی تێچووی له‌رِاده‌به‌ده‌ر به‌ تایبه‌تی نه‌خۆشه‌ تایبه‌تییه‌كانی ددان، روو له‌ كه‌می بكات. سه‌رچاوه‌كان باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئێستا هاووڵاتییانی ئێران زیاتر له‌ ٧٠%ی نرخی ده‌وا ده‌رمانه‌كان بۆ خۆیان دابینی ده‌كه‌ن و رۆڵی بیمه‌ و ده‌وڵت رۆژ له‌ دوای رۆژ كه‌مرِه‌نگ‌تر ده‌بێته‌وه‌. پێشتریش به‌رپرسی گشتیی كه‌لوپه‌لی پزیشكیی نه‌خۆشخانه‌ی مه‌هاباد رایگه‌یاندبوو، هه‌تا ئێستا ژووره‌كانی "ئه‌ندێسكۆپی، ئێسپێرۆمێتری، تاقیگه‌، و MRI له‌و نه‌خۆشخانه‌یه‌دا بوونی نییه‌ و ئه‌وه‌ش له‌ كاتێك دایه‌ كه‌ شاری مه‌هاباد زیاتر له‌ ٢٢٠ هه‌زار كه‌س حه‌شیمه‌تی هه‌یه‌. له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ ماوه‌یه‌ك پێش ئێستا به‌رپرسانی ده‌زگای "سی تی ئێسكه‌ن"ی نه‌خۆشخانه‌ی شاری بۆكان رایگه‌یاندبوو به‌ ئه‌و ده‌زگایه‌ هۆی زیانی مادییه‌وه‌ توانای خزمه‌تگوزاری به‌ هاووڵاتیانی كوردی نامێنێت و به‌ره‌و رِووی داخران ده‌بێته‌وه‌.







ئه‌مریكا: ده‌ركردنى ئێرانیه‌ك به‌ هۆى قاچاخى كه‌ل و په‌ل
 به‌ پێى راپۆرتى رادیۆ ئاڵمان ئیداره‌ى كۆچبه‌رانى ئه‌مریكا بازرگانیێكى ئێرانى به‌ هۆى ناردنى كه‌ل و په‌ل بۆ ئێران كه‌ ده‌تواندرێ له‌ ته‌كنه‌لۆژى ناوكه‌یش كه‌ڵكیان لێوه‌رگیرێ، له‌ وه‌لاتى ئه‌مریكا ده‌ركردووه‌. ئه‌میر حوسێن سه‌یرفى ساڵى ٢٠١٠ به‌ تاوانى پیلانى شۆردنى پوولچ و پێشێلكردنى ته‌حریمى بازرگانى له‌گه‌ڵ ئێران كه‌ له‌ساڵى ١٩٩٥ په‌سه‌ند كرابوو، له‌دادگاى ئه‌مریكا مه‌حكووم به‌ ٣ ساڵ زیندان كرابوو. ناوبراو رۆژى پێنج شه‌ممه‌ ٣ى ژانویه‌ ئازاد كرا و له‌دواى ئازادكردنى ئیداره‌ى كۆچبه‌رانى ئه‌مریكا بریارى ده‌ركدنى ئه‌و كه‌سه‌ى دا. 







به‌ره‌وسه‌ر چوونى ٦٢ له‌سه‌دى نیوه‌نجى خه‌رجى ژیانى خانه‌واده‌كان
جێگرى سه‌رۆكى كانونى به‌رزى ئه‌نجوومه‌نه‌كانى سینفى كرێكارانى ئێران ووتى: له‌ ماوه‌ى یه‌ك ساڵى رابردوو خه‌رجى بژیوى خانه‌واده‌كان ٦٢ له‌سه‌ج به‌رز بۆته‌وه‌. فه‌تحوڵلاهى ووتى: پێویسته‌ حه‌قده‌سته‌كان به‌رز بكرینه‌وه‌ و له‌ به‌دواداچوونێك ژماره‌ى ١ میلیۆن و ٦٠٠ هه‌زار تمه‌نى هاتۆته‌ به‌رباس بۆ پرِكردنه‌وه‌ى گرانیه‌كان بۆ هه‌ر خانه‌واده‌ێكى ٤ كه‌سی. 







ناتوانین سه‌باره‌ت به‌ خوولى نوێى ووتووێژه‌ ئه‌تۆمیه‌كان گه‌ش بین بین
جه‌لا ساداتیان وانه‌بێژى زانستگاى عه‌لامه‌ى ته‌باته‌بایی به‌ پیداگرى له‌سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ نابێ گه‌ش بین بین به‌ خولى نوێى ووتووێژه‌كان ووتى: له‌دواى هه‌ڵبژاردنه‌كانى ئه‌مریكا پالوێراوه‌كانى دیموكرات به‌لێنى چاره‌سه‌ر كردنى كێشه‌كانى ئه‌تۆمىیان له‌ رێگه‌ى ده‌ست پێكردنه‌وه‌ى ووتووێژه‌كان دا. به‌ پێى ووته‌ى ناوبراو ئۆباا یه‌كێك له‌كاره‌كانى له‌ساڵى یه‌كه‌مى سه‌رۆك كۆمارى كۆتایی هێنان به‌ په‌روه‌نده‌ى ناوكه‌یی رژیمى ئێران ده‌بێ و هه‌ر بۆیه‌ له‌سه‌ره‌تاوه‌ كه‌ڵكگ له‌ ئامرازه‌ دیپلۆماتیكه‌كان وه‌ره‌گرێ و ئه‌گه‌ر وه‌لامه‌ر نه‌بوو هیچ ترسێكى نییه‌ له‌ بژارده‌ى نیزامى و به‌ كارهێنانى زۆر. ناوبراو ووتى له‌ لایێك رژیمى ئیچران مه‌رجى راگرتنى پالاوته‌كردنى ئۆرانیۆمى ٢٠ له‌سه‌دى به‌ هه‌ڵگرتنه‌وه‌ى ته‌حریمه‌كان داناوه‌ و وه‌لاتانى رۆژئاوایش نه‌ته‌نیا ئه‌و مه‌رجه‌یان قه‌بووڵ نیه‌ه‌ به‌ڵكو داواى متمانه‌سازى و راگرتنى پالاوته‌كردنى ٢٠ له‌سه‌دى ئۆرانیۆم و داخستنى وێزگه‌ى فه‌ردوو ده‌كه‌ن. هه‌ر بۆیه‌ ئه‌وه‌ى كامه‌ لا سه‌ره‌تا مه‌رجى به‌رانبه‌ره‌كه‌ى قه‌بووڵ ده‌كا كێشه‌ ده‌بێت و ناتوانین چاوه‌روانى ئاكامێكى ئه‌وتۆ له‌و كۆبوونه‌وانه‌ بكه‌ین. 






هێرشی‌ ره‌فسه‌نجانی‌ بۆ سه‌ر ئه‌حمه‌دی‌ نه‌ژاد
هاشمی‌ ره‌فسه‌نجانی‌، سه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی‌ رژێمی‌ ئێران، هێرشی‌ توند ده‌كاته‌ سه‌ر ئه‌حمه‌دی‌ نه‌ژادی‌ سه‌رۆكی‌ وڵاته‌كه‌ی‌ ‌و به‌ درۆزن و هه‌وڵدان بۆ روخاندنی‌ رژێمی‌ ئه‌و وڵاته‌ تۆمه‌تباری‌ ده‌كات و داوای‌ ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژارنێكی‌ ئازاد ده‌كات بۆ سه‌رۆكایه‌تی‌ وڵات.به‌پێی‌ هه‌واڵێكی‌ رۆژنامه‌ی‌ حه‌یاتی‌ له‌نده‌نی،‌ كه‌ له‌ سایتی‌ (كلمه‌)ی‌ سه‌ر به‌ حه‌سه‌ن موسه‌وی‌ سه‌ركرده‌ی‌ ئۆپۆزسیۆنی‌ ئێران گواستویه‌تیه‌وه‌، ره‌فسه‌نجانی‌ له‌باره‌ی‌ نه‌ژاده‌وه‌ وتویه‌تی‌ "درۆ ده‌كات له‌باره‌ی‌ كاروباری‌ وڵات و ده‌یه‌وێت رژێمه‌كه‌ برِوخێنێت، نه‌ك ته‌نها گه‌له‌كه‌ی‌"، ئه‌وه‌ش دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ سه‌رۆكی‌ وڵاته‌كه‌ كه‌ (٣٠٠ تا ٤٠٠) كه‌سی‌ به‌وه‌ تۆمه‌تبار كردبو كه‌ ده‌ستیان گرتوه‌ به‌سه‌ر سامانی‌ وڵاته‌كه‌دا. هه‌روه‌ك ره‌فسه‌نجانی‌، رێكخستنی‌ هه‌ڵبژاردنێكی‌ ئازاد به‌بونی‌ ململانێی‌ به‌پێویست زانیوه‌ پشتگیری‌ خۆشی‌ بۆ پلانی‌ پێكهێنانی‌ "حكومه‌تی یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌" دوپات كردوه‌ته‌وه‌ كه‌ جوڵانه‌وه‌ سیاسیه‌كان له‌خۆبگرێت، ئه‌وه‌ش دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ میدیاكاران و له‌چالاكوانه‌كانی‌ نزیك له‌ خامه‌نه‌ئی‌ ئه‌و ره‌خنه‌یان له‌و پلانه‌ گرت.






شیری دایك زیاتر له‌ (٧٠٠) به‌كتریای سود به‌خشی تێدایه‌
نوێترین لێكۆڵینه‌وه‌ی زانستی ئه‌وه‌ی ده‌رخستوه‌ كه‌ شیری دایك زیاتر له‌ (٧٠٠) جۆر به‌كتریای سود به‌خشی تێدایه‌. ماڵپه‌ری (ساینس ده‌یلی) ئه‌مه‌ریكی بڵاویكرده‌وه‌،كه‌ ژماره‌یه‌ك زانایانی ناوه‌ندی لێكۆڵینه‌وه‌ی ته‌ندروستی جیهانی له‌ ئیسپانیا ئه‌وه‌یان ئاشكراكردوه‌، كه‌ شیری دایك سه‌ده‌ها جۆر به‌كاتریای سود به‌خشی تێدایه‌ كه‌ ژماره‌یان (٧٠٠) جۆره‌. له‌باره‌ی سودی ئه‌و به‌كتریایانه‌وه‌ زاناكان ئاماژه‌یان به‌وه‌داوه‌، ئه‌و به‌كتریایانه‌ هاوكاری ته‌واوی هه‌رسكردنی شیره‌كه‌ ده‌كه‌ن و سیستمی به‌رگری له‌شی منداڵه‌كه‌ به‌هێز ده‌كه‌ن. له‌ لێكۆلێنه‌وه‌كه‌دا ئه‌وه‌ش خراوه‌ته‌رِو، ئه‌و دایكانه‌ی كه‌ كێشیان زۆره‌ یاخود نه‌شته‌رگه‌رییان ئه‌نجامداوه‌ رێژه‌ی به‌كتریای سود به‌خش له‌ شیره‌كانیاندا كه‌متره‌.





ئه‌سه‌د چاره‌سه‌رێكی نوێ پێشكه‌ش ده‌كات
له‌گه‌ڵ به‌رده‌وامی شه‌رِوپێكدادانه‌كانی نێوان سوپای ئه‌سه‌د و سوپای ئازادی سوریا، برِیاره‌ به‌م نزیكانه‌ ئه‌سه‌د وتارێكی گرنگ پێشكه‌ش بكات و چاره‌سه‌رێكی نوێ بۆ قه‌یرانی سیاسی و سه‌ربازی ئه‌و وڵاته‌ بخاته‌رِو. ناوه‌رِۆكی نامه‌كه‌ی ئه‌سه‌د بریتی بوه‌ له‌وه‌ی، كه‌ به‌ رێككه‌وتنی (جنێف٢) رازییه‌، كه‌ ناوه‌رِۆكه‌كه‌ی بریتیه‌ له‌ راگرتنی جه‌نگ و ئه‌نجامدانی هه‌ڵبژاردنی ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌ران و گه‌رِانه‌وه‌ی چاودێرانی نێوده‌وڵه‌تی بۆ سوریا و سه‌رپه‌رشتی كردنی هه‌ڵبژاردنه‌كان و پێكهێنانی لیژنه‌یه‌ك دانانی ده‌ستوری نوێ. قه‌یرانی سوریا زیاتر له‌ (٢٥) مانگه‌ به‌رده‌وامه‌ و به‌پێی دواین ئاماری رێكخراوی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان له‌ سه‌ره‌تای ده‌ستپێكی پێكدادانه‌كانی ئه‌و وڵاته‌وه‌ تائێستا زیاتر له‌ (٦٠) هه‌زار كه‌س كوژراون. له‌ ئێستاشدا له‌لایه‌ن نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان و هه‌ریه‌ك له‌ ئه‌مه‌ریكا و روسیاوه‌ هه‌وڵێك له‌ ئارادایه‌ بۆ چاره‌سه‌ری قه‌یرانی سیاسی و سه‌ربازی ئه‌و وڵاته‌. له‌ لایێكى دیكه‌وه‌  سوپای‌ سوریای‌ ئازاد گیان له‌ده‌ستدانی‌ وه‌زیری‌ ناوخۆی‌ سوریای‌ راگه‌یاند و حكومه‌تی‌ سوریاش هه‌واڵێكی‌ له‌وجۆره‌ ره‌تده‌كاته‌وه‌.



ڕێکه‌وت: 2013-01-05 16:21:10
به‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان و ئێران و ناوچه‌كه‌ (١٦ى به‌فرانبار) )