__ چاره‌نووسی ٢ هاووڵاتیی كورد نارِوونه‌__ ئه‌ندامێكى كانوونى سنفى مۆعه‌لمانى كرماشان ده‌ستبه‌سه‌ر كرا__ له‌ ناوچه‌ی هه‌ورامان قوتابخانه‌یه‌ك به‌هۆی نه‌بوونی سووته‌مه‌نی داخرا__ كاریگه‌رى ته‌حریمه‌كان دژى رژیمى ئێران __ ١٩ تاوانبارى  سیخۆرى ناوكه‌یی رژیمى ئێران له‌ یه‌مه‌ن__ ئێران و ئاژانسی وزه‌ی‌ ئه‌تۆم نه‌گه‌شتنه‌ رێكه‌وتن__ كه‌م بوونى ده‌رمان و فرۆشتنى ده‌رمانى ته‌زویر له‌ لایه‌ن ده‌لاڵه‌كانى رژێمه‌وه‌__ نرخى ریاڵى رژێم ١١٣ له‌سه‌د كه‌مى كردووه‌__ چوار پارێزگا رێكۆرددارى مردنى مۆعتاده‌كانن__ دوای‌ سێ ژنه‌ كورده‌كه‌، بازرگانێكی‌ چه‌ك تیرۆركرا كه‌ چه‌كی‌ بۆ (PKK) ره‌وانه‌ ده‌كرد__ نرخی گۆرِ له‌ سوریا شه‌ش هه‌زار دۆلاره‌__ عێراق؛ به‌دروشمی (هه‌ڵمه‌خه‌ڵه‌تێ) خۆپیشاندان به‌رِێوه‌ده‌چێت

چاره‌نووسی ٢ هاووڵاتیی كورد نارِوونه‌
له‌ چاره‌نووسی ٢ هاووڵاتیی كوردی خه‌ڵكی مه‌هاباد كه‌ ماوه‌ی چه‌ند رۆژ پێش ئێستا له‌لایه‌ن هێزه‌ ئه‌منیه‌تییه‌كانه‌وه‌ ده‌ستبه‌سه‌ر كراون، هه‌واڵێك له‌به‌ر ده‌ستدا نیه‌. به‌پێی هه‌واڵی هه‌واڵده‌ریی كوردپا، چه‌ند رۆژ پێش ئێستا هێزه‌ ئیتلاعاتییه‌كانی شاری مه‌هاباد چوونه‌ته‌ گوندی ئیندرقاش و هێرشیان كردۆته‌ سه‌ر ماڵی هاووڵاتییه‌كی كورد به‌ناوی "ره‌حیم ده‌روێشی" و هاورِێ له‌گه‌ڵ كورِه‌كه‌ی خۆی "دیاكۆ ده‌روێشی" ده‌ستبه‌سه‌ر و بۆ شوێنێكی نادیاریان راگواستوون. هێزه‌ ئیتلاعاتییه‌كانی وێرِای پشكنینی ماڵی ئه‌و هاووڵاتییه‌، ده‌ستیان به‌سه‌ر "كه‌یس"ی كامپیوتێر و كۆمه‌ڵێك كه‌لوپه‌لی شه‌خسیی "دیاكۆ ده‌روێشی"دا گرتووه‌. هه‌تا كاتی بڵاو بوونه‌وه‌ی ئه‌م هه‌واڵه‌، هیچ زانیارییه‌ك له‌مه‌رِ شوێن راگیران و چاره‌نووسی ئه‌و ٢ هاووڵاتییه‌ له‌به‌ر ده‌ستدا نیه‌.






ئه‌ندامێكى كانوونى سنفى مۆعه‌لمانى كرماشان ده‌ستبه‌سه‌ر كرا
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، مه‌حه‌مه‌د ته‌وه‌كۆلى چالاكى كه‌لتوورى و ئه‌ندامى كانوونى سینفى مۆعه‌لمانى كرماشان رۆژى پێنج شه‌ممه‌ له‌ دواى بانگهێشتى له‌ لایه‌ن ئیداره‌ى ئیتلاعاتى سپاوه‌ ده‌ستبه‌سه‌ر كرا. سه‌رچاوه‌ ئاگاداره‌كان ده‌لێن، ئه‌م چالاكه‌ كه‌لتوورییه‌ سه‌ر له‌ به‌یانى رۆژى پێنج شه‌ممه‌ له‌ رێگاى حه‌راسه‌تى راهێنان و بارهێنانى كرماشانه‌وه‌ بۆ ئیتلاعاتى سپا بانگهێشت كراوه‌. مه‌حه‌مه‌د ته‌وه‌كۆلى له‌ ماوه‌ى ئه‌م چه‌ند مانگه‌ى رابردوو چه‌ندین جار له‌ لایه‌ن ناوه‌نده‌ ئه‌منیه‌تییه‌كانه‌وه‌ به‌ بیانۆى چالاكى سینفى خراوه‌ته‌ ژێر فشاره‌وه‌. جێگه‌ى باسه‌ كه‌ له‌م مانگانه‌ى دوایى ئیتلاعاتى سپاى كرماشان ده‌ستى داوه‌ته‌ بانگهێشت و ده‌ستبه‌سه‌ر كردنى چالاكانى كرماشان.





له‌ ناوچه‌ی هه‌ورامان قوتابخانه‌یه‌ك به‌هۆی نه‌بوونی سووته‌مه‌نی داخرا
به‌ هۆی نه‌بوونی سووته‌مه‌نی یه‌كێك له‌ قوتابخانه‌كانی ناوچه‌ی هه‌ورامان نزیك به‌ حه‌فته‌یه‌كه‌ به‌ره‌ورِووی داخران بۆته‌وه‌. به‌پێی هه‌واڵی هه‌واڵده‌ریی كوردپا، قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی "سه‌یدی هه‌ورامی" له‌ ناوچه‌ی هه‌ورامانی ته‌خت سه‌ربه‌ شاری سه‌وڵاوا، به‌ هۆی نه‌بوونی سووته‌مه‌نی بۆ گه‌رم كردنه‌وه‌ی پۆله‌كان، له‌ رۆژی شه‌ممه‌ رێكه‌وتی ٢٣ی به‌فرانباره‌وه‌ داخراوه‌. داخرانی ئه‌و قوتابخانه‌یه‌ له‌ كاتێك دایه‌ كه‌ پێشتر هه‌ر قوتابییه‌ك برِی ١٠٠ هه‌زار تمه‌نی بابه‌تی دابین كردنی سووته‌مه‌نی بۆ وه‌رزی زستان به‌و قوتابخانه‌یه‌ دابوو. له‌لایه‌كی دیكه‌وه‌ له‌به‌ر ناله‌بار بوونی دوخی قوتابخانه‌ی گونده‌كانی "قه‌ڵایه‌ن و مله‌ پاڵنگانه‌" سه‌ربه‌ شاری روانسه‌ر له‌ ناو مزگه‌وتی ئه‌و گوندانه‌دا وانه‌یان پێ ده‌وترێته‌وه‌ و كووره‌ی نه‌وتیی مزگه‌وتی قڵایه‌ن به‌ درێژی ٤ میتر به‌ لووله‌ نه‌وتی بۆ راكێشراوه‌ به‌رده‌وام ئه‌گه‌ری ئاگركه‌وتنه‌وه‌ هه‌رِه‌شه‌ له‌ گیانی قوتابیان ده‌كات.






كاریگه‌رى ته‌حریمه‌كان دژى رژیمى ئێران 
كۆشكى سپى رایگه‌یاند كه‌ رژیمى ئێران له‌ ژێر فشارێكى سه‌ختى گه‌مارۆ ئابوورییه‌كانه‌ و دوایین ئاگاداركردنه‌وه‌كانى ئه‌حمه‌دى نه‌ژاد سه‌باره‌ت به‌ هه‌ل و مه‌رجى ئابوورى ئێران، ده‌رخه‌رى قوولایی كاریگه‌رییه‌كانى ته‌حریمه‌ ئه‌تۆمیه‌كانى ئه‌و رژیمه‌یه‌. ئه‌حمه‌دى نه‌ژاد رۆژى چوارشه‌ممه‌ له‌ قسه‌كانى دا له‌ مه‌جلیس ووتى: بابه‌تى گرینگ له‌به‌رده‌م پێشكه‌وتنى ئێران ته‌حریمى دژمنانه‌. 






١٩ تاوانبارى  سیخۆرى ناوكه‌یی رژیمى ئێران له‌ یه‌مه‌ن
سه‌رچاوه‌ێكى بالاى ئه‌منیه‌تى له‌ سه‌نعا پێته‌ختى یه‌مه‌ن ئاشكراى كرد كه‌ ده‌زگاكانى ئه‌منیه‌تى ئه‌و وه‌لاته‌ لێكۆڵینه‌وه‌كانى خۆیان له‌ ١٩ تاوانبارى ناوكه‌یی سیخۆرى رژیمى ئێران ته‌واو كردووه‌. ئه‌و سه‌رچاوه‌یه‌ زیادى كرد : یه‌مه‌ن له‌ رێگه‌ى ئینته‌رپۆڵ شۆێن سێخۆره‌كانى رژیمى ئێران ده‌كه‌وێ. 






ئێران و ئاژانسی وزه‌ی‌ ئه‌تۆم نه‌گه‌شتنه‌ رێكه‌وتن
ئاژانسی وزه‌ی‌ ئه‌تۆم رایگه‌یاند، كه‌ تیمه‌كه‌یان به‌بێ هیچ ئه‌نجامێك بۆ سه‌ردانی‌ پێگه‌ سه‌ربازیه‌كانی‌ ئێران گه‌رِاوه‌ته‌وه‌. هیرمان، ناكیرتس، گه‌وره‌ پیشكنه‌ری‌ ئاژانسه‌كه‌ رونیكردوه‌ته‌وه‌، كه‌ دوای‌ دو رۆژ له‌ وتوێژی‌ چرِوپرِ، هێشتا جیاوازی‌ هه‌یه‌ له‌ بۆچونه‌كاندا سه‌باره‌ت به‌ به‌رنامه‌یه‌كی تۆكمه‌ بۆ شیكاری‌ ره‌هه‌ندی گریمانه‌كراوی‌ سه‌ربازی له‌ به‌رنامه‌ ئه‌تۆمیه‌كه‌ی‌ ئێراندا و هیچ گره‌نتیه‌ك نه‌دراوه‌ بۆ سه‌ردانی‌ ناوه‌نده‌ نیزامیه‌ ناوكه‌ییه‌كانى رژیم. ناكیرتس ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شداوه‌، كه‌ پشكنه‌رانی ئاژانسه‌كه‌ له‌گه‌ڵ ئێرانیه‌كاندا رێكه‌وتون بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌ ١٢ی‌ مانگی‌ فیوری جارێكی‌ تر كۆببنه‌وه‌.






كه‌م بوونى ده‌رمان و فرۆشتنى ده‌رمانى ته‌زویر له‌ لایه‌ن ده‌لاڵه‌كانى رژێمه‌وه‌
به‌ پێى راپۆرتى سه‌رچاوه‌ هه‌واڵده‌رییه‌كان، دۆكتۆر نیك نژاد، جێگرى ئینتزامى نیزامى پزیشكى له‌ وتووێژ له‌گه‌ڵ باشگاى هه‌واڵنێرانى لاو رایگه‌یاند، ده‌رمانه‌ ته‌زویره‌كان ده‌رمانێكن كه‌ بریتین له‌ ده‌رمانى تایبه‌تى دڵ، سه‌ره‌تان، ئێم ئێس كه‌ بۆ نه‌خۆشه‌كان به‌ كار ده‌هێندرێت. كاتێك خه‌ڵك ده‌رۆنه‌ ده‌رمانخانه‌كان و ئه‌و ده‌رمانانه‌یان ده‌ست ناكه‌وێت، ناچار ده‌بن ئه‌و ده‌رمانانه‌ له‌ ده‌لاڵه‌كان بكرِن كه‌ ئه‌و ده‌رمانانه‌ رێژه‌یێكى كه‌مێك ماده‌ى به‌كه‌ڵكیان تێدایه‌ كه‌ ته‌ئید نه‌كراون. ناوبراو له‌مه‌رِ پرسێارێك كه‌ هێندێك له‌ پزیشكه‌كان ده‌رمانى ته‌زویر بۆ نه‌خۆشه‌كان ده‌نووسن وتى، ئه‌م كێشانه‌ ده‌بێت له‌ كۆمیسیۆن باسى لێوه‌ بكرێت و ئه‌و پزیشكانه‌ بدرێنه‌ ناوه‌نده‌ قه‌زاییه‌كان تا لێكۆلینه‌وه‌یان لێ بكرێت.






نرخى ریاڵى رژێم ١١٣ له‌سه‌د كه‌مى كردووه‌
به‌ پێى راپۆرتى رادیو فه‌رانسه‌، ئه‌حمه‌د ته‌وه‌كۆلى، ئه‌ندامى مه‌جلیس و سه‌رۆكى پێشووى ناوه‌ندى لێكۆلینه‌وه‌ى مه‌جلیس وتى كه‌ له‌ ماوه‌ى دوو مانگى سه‌رماوه‌ز و به‌فرانبارى ساڵى رابردوو نرخى پووڵى ئێران ٥٥ له‌سه‌د كه‌مى كردووه‌، به‌ شێوه‌ى گشتى له‌ ماوه‌ى ١٠ مانگ له‌ سه‌ره‌تاى سه‌رماوه‌زى ساڵى رابردوو تا كوو ٨ى ره‌زبه‌رى ئه‌مساڵ نرخى پووڵى ئێران ١١٣ له‌سه‌د كه‌مى كردووه‌. ته‌وه‌كۆلى كه‌م بوونه‌وه‌ى نرخى پووڵى نیشتمانى بۆ گه‌مارۆكان گێرایه‌وه‌ و وتى ئه‌و گه‌مارۆانه‌ سه‌ر لێشێواوى له‌ بازار و لاى سه‌رمایه‌داره‌كان درووست كردووه‌ و گه‌مارۆكان ١٥ تا ٣٠ له‌سه‌د خه‌رجى  هاورده‌كردنى زیاتر كردووه‌.






چوار پارێزگا رێكۆرددارى مردنى مۆعتاده‌كانن
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌ریه‌كان، هه‌ر ساڵه‌و ئامارێكى زۆر له‌ مردنى تووشبووان به‌ ماده‌ هۆشبه‌ره‌كان راده‌گه‌ێندرێت. به‌رپرسانى وه‌زاره‌تى بێهداشت، زیاد به‌ كارهێنانى مه‌واد، پێبه‌ند نه‌بوون به‌ بابه‌ته‌ بێهداشتى و پزیشكیه‌كان له‌ كاتى به‌ كار هێنانى مه‌وادى پر مه‌ترسى  و نه‌بوونى ووشیارى پێویست له‌ ناو كۆمه‌ڵگاى تووشبووان به‌ ماده‌ هۆشبه‌ره‌ كارتۆن خه‌وه‌كان و سه‌ر جاده‌ییه‌كان له‌ سه‌ره‌كیترین هۆكارى مردنى ئه‌و تووشبووانه‌ن. به‌ پێى ئامارى ناوه‌ندى دژایه‌تى له‌گه‌ڵ ماده‌ هۆشبه‌ره‌كان، مردنى تووشبووان ٢ له‌سه‌د له‌ چاو ساڵى ٨٩ كه‌مى كردووه‌. به‌ پێى ئه‌م ئاماره‌ ٩٤ له‌سه‌د له‌ تووشبووه‌ مردووه‌كان پیاوانن و ٦ له‌سه‌دیان ژنن. له‌ كۆى پارێزگاكانى ئێران، چوار پارێزگاى تاران، ئیسفه‌هان، فارس و هه‌مه‌دان زۆرترین مردنى تووشبووان به‌ ماده‌ هۆشبه‌ره‌كان له‌ خۆ ده‌گرن.






دوای‌ سێ ژنه‌ كورده‌كه‌، بازرگانێكی‌ چه‌ك تیرۆركرا كه‌ چه‌كی‌ بۆ (PKK) ره‌وانه‌ ده‌كرد

 رۆژنامه‌ی‌ " كۆریری دیلا سیرا"ی‌ ئیتاڵی‌ له‌ ژماره‌ی‌ دوێنێیدا (پێنجشه‌ممه‌ ١٧ی‌ كانوونی‌ دووه‌م) رایگه‌یاند، تیرۆركردنی‌ "ئه‌سڵان ئۆسۆیان" كه‌ كه‌سایه‌تییه‌كی‌ ناسراوه‌ له‌ بازرگانیكردنی‌ چه‌كدا له‌ مۆسكۆ رۆژی‌ (چوارشه‌ممه‌ ١٦ی‌ كانوونی‌ دووه‌م) پێده‌چێت په‌یوه‌ندی به‌ كوشتنی‌ سێ چالاكوانه‌ سیاسییه‌ كورده‌كه‌ بێت له‌ پاریس. به‌پێی رۆژنامه‌كه‌، زانیارییه‌كان باس له‌وه‌ش ده‌كه‌ن كه‌ "ئۆسۆیان" یه‌كێك بووه‌ له‌و كه‌سانه‌ی‌ چه‌كی‌ بۆ "PKK" ره‌وانه‌ كردبێت، هه‌ركاتێك پێویستییان به‌ كڵاشینكۆف یان بۆمبی‌ ده‌ستی‌، بووبێت. نووسه‌ری‌ راپۆرته‌كه‌، باس له‌وه‌ش ده‌كات، تیرۆركردنی‌ ئه‌و بازرگانه‌، هاوشێوه‌ی‌ تیرۆركردنی‌ سێ چالاكوانه‌ سیاسییه‌ كورده‌كه‌ بووه‌ ، كه‌ له‌ نێویاندا یه‌كێك له‌ دامه‌زرێنه‌رانی‌ پارتی‌ كرێكارانی‌ كوردستانی‌ تێدابووه‌.






نرخی گۆرِ له‌ سوریا شه‌ش هه‌زار دۆلاره‌
به‌رزبوونه‌وه‌ی ئاستی توندوتیژی له‌سوریا و زۆربوونی ته‌رم و كوشتار، وایكردووه‌ خه‌ڵكی ئه‌و وڵاته‌ له‌ گۆرِیشدا نه‌حه‌سێنه‌وه‌و به‌ئاسانی چاڵێكیان ده‌ست نه‌كه‌وێت تیایدا بۆدواجار چاو لێك بنێن. به‌گوێره‌ی به‌دواداچوونێكی ماڵپه‌رِی عه‌ره‌بییه‌ نێت، نرخی گۆرِ له‌ شاره‌ گه‌وره‌كانی سوریا به‌تایبه‌ت دیمه‌شقی پایته‌خت زۆر به‌رزبووه‌ته‌وه‌و ده‌بێت مردوویه‌ك ٦٠٠ بۆ ٨٠٠ هه‌زار لیره‌ی سووری واته‌( شه‌ش بۆ هه‌شت هه‌زار دۆلار)ی هه‌بێت تا بخرێته‌ گۆرِه‌وه‌، به‌تایبه‌ت له‌م بارودۆخه‌ ئابوورییه‌ سه‌خته‌ی كه‌ ئێستا ئه‌و وڵاته‌ پیایدا تێپه‌رِ ده‌بێت. به‌پێی ماڵپه‌رِه‌كه‌، به‌مدواییه‌ له‌ ناوه‌رِاستی دیمه‌شق گۆرِێك به‌ ٧٠٠ هه‌زار لیره‌ی سووری و له‌ گۆرِستانی مه‌سیحییه‌كانیش به‌ یه‌ك ملیۆن و ٢٠٠ هه‌زار لیره‌ فرۆشراوه‌. هه‌ر له‌ پێوه‌ند به‌و وه‌لاته‌ نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتوه‌كان هۆشداری ده‌دات له‌ زیادبونی ئاواره‌كانی سوریا و هه‌روه‌ك رایده‌گه‌یه‌نێت، كه‌ نیوه‌ی ئاواره‌ سورییه‌كانی ئێستا، له‌ منداڵان پێكهاتون.






عێراق؛ به‌دروشمی (هه‌ڵمه‌خه‌ڵه‌تێ) خۆپیشاندان به‌رِێوه‌ده‌چێت
خۆپیشاندانه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كان دژی حكومه‌ته‌كه‌ی نوری مالیكی به‌رده‌وامی هه‌یه‌و ئه‌مرِۆش بۆ هه‌فته‌ی سێیه‌م له‌سه‌ریه‌ك، خۆپیشاندان له‌ شاره‌ جیاوازه‌كانی عێراق ئه‌نجامده‌درێت. ئه‌مرِۆ خۆپیشاندان له‌ شاره‌كانی كه‌ركوك، موسڵ، ئه‌نبار، دیاله‌ و سه‌ڵاحه‌دین و به‌غداو چه‌ند شارێكی دیكه‌ له‌ دوای نوێژی هه‌ینییه‌وه‌ ئه‌نجام درا و تیایدا، داوای ئه‌نجامدانی چاكسازی سیاسی و ئازادكردنی ده‌ستگیركراوان و كۆتایی هێنان به‌ ئامانجگرتنی سوننه‌كان كرا.هه‌روه‌ك چالاكوان و رێكخه‌رانی خۆپیشاندانه‌كانیش ناویان لێناوه‌ "هه‌ینی هه‌ڵمه‌خه‌ڵه‌تێ"، ئه‌مه‌ش وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ ئه‌و وه‌فدانه‌ی پێشتر له‌لایه‌ن نوری مالیكییه‌وه‌ ره‌وانه‌ی لای خۆپیشانده‌ران كران بۆ جێبه‌جێكردنی داواكانیان و پێیانوایه‌ ئه‌وه‌ جۆرێك بوه‌ له‌ هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و هیچ ئه‌نجامێكی نه‌بوه‌.


ڕێکه‌وت: 2013-01-18 16:11:07
به‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان و ئێران و ناوچه‌كه‌(٢٩ى به‌فرانبار) )