__ کچێکی لاو لە شاری ورمێ بە شێوەیەکی تراژیک خنکێندرا__ زیندانییەکی کورد بەشێوەیەکی گوماناوی لە زیندانی کەرەج کوژرا__ رەوتی ئاشبوونەوە لەگەڵ ژینگە شاری بۆکانیشی گرتەوە__ خولی دووهه‌مى وتوێژه‌كانى ئێران و رۆژئاوا دەستیپێکردەوە__ سونیەکانی ئێران داوای مافەکانیان دەکەن__ "فڕۆكه‌ مالیزیایه‌كه‌ له‌ ئه‌فغانستانه‌"

کچێکی لاو لە شاری ورمێ بە شێوەیەکی تراژیک خنکێندرا
کچێکی لاو لە شاری ورمێ، بەهۆی "تێروانینی عەشیرەیی‌"یەوە، بە شێوەیەکی تراژیک گیانی لێ ئەستێندرا. بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی کوردپا، لە رۆژانی رابردوودا کچێکی تەمەن ١٩ ساڵ، بەهیوای پێکهێنانی ژیانی هاوبەش لەگەڵ خۆشەویستەکەی، ماڵی خۆیانی بەجێهێشتبوو، لەلایەن دایکیەوە کوژرا. بەوتەی سەرچاوەیەکی ئاگادار لەو رووداوە، ئەو کوڕەی کە کچەکەی لەگەڵ رۆیشتووە، چۆتە ماڵی زۆربەی خزمەکانی خۆی، بەڵام هیچکام لەوان درگایان لێ نەکردۆتەوە و ئەمەش بۆتە هۆی ئەوەی کچەکە بگەڕێتەوە بۆ ماڵی خۆیان، کە پاش گەڕانەوە بۆ ماڵەوە دەستبەجێ لەلایەن دایکییەوە بە پەت خنکێندراوە. ئەو سەرچاوەیە ئەوەشی خستەروو، دایکی ئەو کچە گوتوویەتی لەبەر ئەوە کچەکەی خنکاندووە، کە ئەو ٦ کچی دیکەی دەرسی لێ وەرگرن و لە ماڵەوە "را نەکەن". دەگوترێت، ئەو کچە کوژراوە ئەندامی بنەماڵەیەکی سەربە عەشیرەتی جەلالی لە شەهرەکی کوشتارگای ورمێ بووە.








زیندانییەکی کورد بەشێوەیەکی گوماناوی لە زیندانی کەرەج کوژرا
زیندانییەکی کوردی خەلكی شاری ئیلام، لە ئەنجامی شەڕێک‌دا لە زیندانی رەجایی شاری کەرەج گیانی لێ ئەستێندرا. بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی کوردپا؛ عەلی ئیلامی تەمەن ٣٢ ساڵ رۆژی شەممەی رابردوو رێکەوتی ١٦ی خاکەلێوەی ئەمساڵ لە ساڵۆنی ژوورە تاکە کەسییەکانی زیندانی رەجایی شاری کەرەج‌دا و بە زەبری تیزی لە سەر دڵی و لا کەلەکەی دراوە و بۆ ماوەی ١ کاتژمێر خوێنی لەبەر رۆیشتووە، کە بەهۆی درەنگ گەیاندن بە بێهداریی نێو زیندان گیانی لەدەست داوە. لەو پەیوەندییەدا چالاکانی مافی مرۆڤ و دێمۆکراسی لە ئێران بڵاوی کردەوە، کە عەلی ئیلامی ماوەیەک پێش ئیستا لە بەندی ٣ی نێو زیندانەوە بۆ ژووری تاکە کەسی راگوێزرابوو. کوژرانی ئەو زیندانییە کوردە لە حاڵێکدایە، کە ئەو زیندانییانەی بۆ ژووری تاکە کەسی دەبردرێن، ئیزنی بردنی هیچ جۆرە کەلوپەلێکی شەخسییان پی نادرێت.  بەوتەی ئەو زیندانیانەی کەلە زیندانەکانی حکوومەتی ئاخوندى ئێران ئازاد کراون، ئەو زیندانیانەی لە هەمبەر فشار و ئەزیەتی بەرپرسانی زیندان و زیندانبانەکاندا ناڕەزایەتی دەرئەبڕین، لەلایەن "باندە مافیاییەکان"ی نێو زیندانەوە هەوڵی سڕینەوەی فیزیکییان ئەدرێت.







رەوتی ئاشبوونەوە لەگەڵ ژینگە شاری بۆکانیشی گرتەوە
 لە درێژەی رەوتی ئاشتبوونەوە لەگەڵ سرووشت و ژینگەی کوردستان، ژمارەیەک لە راوچییە کوردەکانی شاری بۆکان، لەگەڵ سروشتی کوردستان ئاشتبوونەوە. بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی کوردپا؛ دوێنێ سێ‌شەممە رێکەوتی ١٩ی خاکەلێوە لە رێوڕەسمێکدا و بە بەشداریی ژمارەیەک لە دۆستان و لایەنگرانی ژینگەی کوردستان، راوچییە کوردەکانی خەڵکی شاری بۆکان لەسەر گۆڕی موقبیل هونەرپەژوو، شاخەوانی کۆچکووردی بۆکانی، کەووەکانیان ئازاد کرد. ئەو رێوڕەسمە، کەلە سەر کێوی بەردە زەردی شاری بۆکان بەڕێوە چوو، راوچییەکان ٤٠ کەویان بە ژینگەی کوردستان سپاردەوە و بە وتەی یەکێک لە راوچییەکان، ئەمرۆ سەلماندوویانە کە نیشتمان و ژیان تەواوکەری یەکترین. دوابەدوای ئازاد کردنی کەوەکان و شکاندنی چەکەکان، راوچییەکان تێکرای قەفەسی کەو و باڵندەکانیان لە ئاگرددا سووتاند.








خولی دووهه‌مى وتوێژه‌كانى ئێران و رۆژئاوا دەستیپێکردەوە
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، خولی دووەمی وتووێژه‌كانى نێوان ئێران و رۆژئاوا لە کەشێکی نائارامدا دەستیپێکردەوە. لەنێوخۆی ئێران لایەنگران و نەیارانی وتووێژه‌كان بەسەر دوو بەرەدا دابەش بوون. لایەنێک بە رێگەی رزگارکردنی ئێران لە کێشەکانی دەزانێ و لایەنەکەی دیکە بە رێگەى دەستێوەردانی رۆژئاوا لە ئێرانی لێکدەداتەوە. دژایەتیکردنی وتووێژه‌ ئەتۆمییەکان بە بیانووی ئەو بڕیارنامەی یەکێتی ئوروپا، کاردانەوەی لایەنی میانڕەوی رژێمى ئاخوندى لێکەوتووەتەوە. حەسەن رۆحانی، سەرۆک کۆماری رژێم دەڵێت لە چوار ساڵی رابردوودا، ٦٠ بڕیارنامەی لەوە تووندتر بە دژی ئێران دەرکراوە، بەڵام هیچکات بەو رادەیە لەنێوخۆی ئێران بە گرینگ لەقەڵەم نەدراون و هاتوهاواری لێ پەیدا نەبووە.ناوبراوو هەروەها دەڵێت بڕیارنامەی یەکێتی ئوروپا، بەهایەکی ئەوتۆی بۆ رژێمى ئاخوندى نییە. ئەو قسانەی رۆحانی بە هەوڵێک بۆ کۆنترۆڵکردنی تووڕەیی رەخنەگرە كان دادەنرێت.
نه‌یاران دەڵێن ده‌وڵه‌تى رۆحانی زۆر لە بەرامبەر رۆژئاواییەکاندا نەرمی نواندووە و لە مافەکانی وڵاتەکەی خۆش بووە. ترسی ئه‌وان لە رێککەوتنی ئەتۆمی تەنیا تایبەت بەو بابەتە نییە.  ئەوان دەڵێن ئەگەر لەسەر پرسی ئەتۆمی لەگەڵ رۆژئاوا رێکبکەون، ئەوە رێگا بۆ دەستێوەردانی رۆژئاوا خۆش دەبێت و ماوەیەکی دیکە دەبێ لەسەر پرسی مافی مرۆڤ و مافی پێکهاتە جیاوازە ئایینی و نەتەوەییەکان داواکارییەکانی رۆژئاوا جێبەجێ بکەن.








سونیەکانی ئێران داوای مافەکانیان دەکەن
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، لە ئێرانى ژێر ده‌سه‌لاتى رژێمى ئاخوندى ناڕەزایەتی سونیەکان بەردەوامە و ئەوان جەختدەكەنەوە، كە بەپێی یاسا نووسراو و نە نووسراوەکانی ئەو وڵاتە مافیان پێشێل دەکرێت و بە هۆی سونى بوونیانەوە پۆستەکانی جێبەجێکار، سەرۆکایەتی، دەسەڵاتی دادوەری و بەڕێوەبەرایەتییان پێ نادری.  هەروەها دەشڵێن تا ئێستا هیچ سونی مەزهەبێک نەبووەتە سەرۆکی مه‌جلیس،  ٣٥ ساڵە وەکو وەزیریش لە بەڕێوەبەری ئێراندا نەبوونە، زۆر دەگەمەنیش پۆستی پارێزگاریان پێدراوە. لە دوایین هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری ئێران، مافی پێکهاتە جیاوازە ئایینی و نەتەوەییەکان پرسێکی سەرەکی بوو و حسن رۆحانیش لەهەموان زیاتر خۆی بە پاڵەوانی وەدیهێنانی مافەکانیان ناساند. بەڵام دواتر شتێکی ئەوتۆ نەگۆڕدرا. نە وەزیر و نە پارێزگارەکان لەنێو سونیەکان دەستنیشان نەکران. تەنانەت رۆحانی یاریدەدەرێکی بۆ بەدواداچوونی مافی نەتەوە و ئایینە جیاوازەکان دەستنیشانکرد، کە نە کێشەی نەتەوەیی هەیە و نە ئایینی. كێشه‌ى سونیەکان لە رۆژانی رابردوودا دوای ئازادکرانی چوار سەربازە بەدیل گیراوەکەی رژێمى ئاخوندى لە لایەن زانایانی ئایینی و ریش سپیانی سونی سیستان و بەلوچستان، بووەتە باسێکی گرینگ. ژمارەیەک لە چالاکوانانی سوننی دەڵێن ئەوە هاندەرێکى باشە بۆ ئەوەی رۆڵی زیاتر بە سونیەکان بدرێت.






"فڕۆكه‌ مالیزیایه‌كه‌ له‌ ئه‌فغانستانه‌"
ئه‌مڕۆ رۆژنامه‌ی‌ "مۆسكۆفكسی‌ كمسمولیتس"ی‌ روسی‌ له‌ زاری‌ سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌ ده‌زگای‌ ئیتلاعاتى روسیا بڵاویكرده‌وه‌ كه‌ فڕۆكه‌ مالیزیایه‌كه‌ له‌ ناوچه‌یه‌كی‌ شاخاوی‌ باشووری‌ خۆرهه‌ڵاتی‌ شاری‌ قه‌نده‌هاری‌ ئه‌فغانستانه‌ له‌سه‌ر سنووری‌ پاكستان. رۆژنامه‌كه‌ ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌داوه‌ كه‌ فڕۆكه‌كه‌ باڵێكی‌ شكاوه‌ و ئه‌مه‌ش ده‌ریده‌خات كه‌ به‌ناچاری‌ نیشتووه‌ته‌وه‌ و له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌ی‌ بارودۆخیان خراپه‌، به‌ڵام سه‌رجه‌م سه‌رنشینه‌كان زیندوون. به‌گوێره‌ی‌ سه‌رچاوه‌كانی‌ ئه‌و رۆژنامه‌ روسیه‌، فڕۆكه‌كه‌ له‌لایه‌ن دوو كه‌سه‌وه‌ رفێنراوه‌ كه‌ یه‌كێكیان نازناوی‌ "هیچ" یان "هیش"ه‌.
ئه‌و سه‌رچاوانه‌ ئه‌وه‌یان خستووه‌ته‌ڕوو كه‌ هۆكاری‌ رفاندنی‌ فڕۆكه‌كه‌ بوونی‌ ٢٠ شاره‌زا بووه‌ له‌ناو فڕۆكه‌كه‌ كه‌ ره‌گه‌زنامه‌كانیان نادیاره‌.










ڕێکه‌وت: 2014-04-09 19:19:53
به‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان، ئێران و جیهان ٢٠ى خاكه‌لێوه‌ى ١٣٩٣ )