__ مەرگی گوماناویی سێ کەسى دیكه‌ لە رۆژێکدا لەشاری مەریوان __ عەدنان حەسەن‌پوور وەکوو یەکێک لە ١٠٠ قارەمانی چاپەمەنیی جیهان ناسێندرا__ بەڕێوەچوونی کۆڕێکی ئەدەبی لەزانکۆی پەیام نووری مەریوان__ وه‌رزشوانێكى باستانیكار له‌ بۆكان ركۆردى شكاند__ مانگرتنى سێ زیندانى سیاسى كورد له‌ زیندانى ورمێ__ جێگرى حسن رۆحانى: ده‌یانه‌وێت هه‌نارده‌ كردنى نه‌وتمان ببێت به‌ هیچ__ رۆحانى: بۆ دانى یارانه‌ له‌ هه‌ر مانگێكدا ١٥٠٠ میلیارد تمه‌ن كه‌میمان هه‌یه‌__ کاندیدکردنی ئۆجالان بۆ سەرۆک کۆماریی بووه‌ به‌ باسى تورکیا__ به‌رز بوونه‌وه‌ى رێژه‌ى هه‌لاوسان له‌ ئێران__ سووریا. لە شاری حمس ١٣٠ كەس بوونه‌ قوربانی

مەرگی گوماناویی سێ کەسى دیكه‌ لە رۆژێکدا لەشاری مەریوان 
 بەردەوامیی مەرگی گوماناویی هاووڵاتییان و نەبوونی بەدواداچوونی ناوەندە حکوومەتییەکان لەمەڕ هاتنە ئارای ئەو رووداوانە، ئەگەری دروستبوونی باندێکی مەترسیدار لەو شارە بەهێزتر دەکات. بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی کوردپا؛ کاتژمێر ٣ی پاشنیوەڕۆی رۆژی رابردوو، رێکەوتی ٩ی بانەمەڕ، تەرمی کەسێک بەناوی سامان ئیبراهیم‌پوور تەمەن ٣٠ ساڵ و خەڵکی شاری بۆکان و دانیشتووی گەڕەکی "گوڵشەن"ی شاری مەریوان، بە هەڵواسراوی دۆزرایەوە. لەلایەکی دیكه‌وه‌ کاتژمیر ٨ و نیوی ئێوارێی هەمان رۆژ، سەربازێکی کوردی خەڵکی شاری مەریوان بەناوی کاوە کەریمیان، لە کاتێکدا بە هەڵواسین هەوڵی خنکاندنی درابوو، لە گەڕەکی تەپەی مووسک دۆزرایەوە، کە پاش گەیشتن بە نەخۆشخانەی بووعەلی گیانی لەدەست دا. هەروەها و لە هەمان رۆژدا، تەرمی سەربازێکی خەڵکی کرمان بەناوی محەمەد حوسێنی، کەلە پادگانی شاری مەریوان سەرباز بووە، بە هەڵواسراوی دۆزراوەتەوە. هەر چەند ئەم حاڵەتانە لەلایەن ناوەندە حکوومییەکانەوە خراونەتەوە خانەی خۆکوژییەوە، بەڵام ئەوەیکە مەرگی سەرجەم ئەم کەسانە بە هەڵواسراوی و لە رێگەی تەنافی شینەوە بووە، خەڵکی شاری مەریوانی پەشۆکاندووە و ترس و دڵەراوكی لای خەڵک دروست بووە. دەنگۆی ئەوە بڵاو بۆتەوە، کە ئەم کردەوانە لەلایەن گروپێکی ئیسلامیی توندڕەوەوە یان گروپێکی هاوشێوەی "هیوا تاب" لە ناو هێزە ئەمنییەکانی حکوومەت‌دا ئەنجام ئەدرێن، کە بێدەنگیی لایەنە پەیوەندیدارەکان لەو پەیوەندییەدا، ترسی لای هاووڵاتییان دروست کردووە.








عەدنان حەسەن‌پوور وەکوو یەکێک لە ١٠٠ قارەمانی چاپەمەنیی جیهان ناسێندرا
 بەپێشینەترین رۆژنامەنووسی زیندانی لەئێران، چووە ریزی سەد كەسی قارەمان و سەركەوتووی بواری راگەیاندن و چاپەمەنی لە ئاستی جیهاندا.  بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی كوردپا، لیستێكی سەد كەسی لە رۆژنامەنووسانی ٦٥ وڵاتی جیهان، لەلایەن هەواڵنێرانی بێ‌سنوورەوە بڵاو كراوەتەوە و چوار كەس لەو رۆژنامەنووسانە لەگرتووخانەكانی رژێمى ئاخوندى ئێران لە دەستبەسەری‌دان. ئەو لیستە لە بەرەبەری ٣‌ی مانگی مەی ( ١٣‌ی بانەمەڕ)، رۆژی جیهانی ئازادی چاپەمەنی بڵاو كراوەتەوە و ژیلا بەنی یەعقووب، عەدنان حەسەن‌پوور، سیامەک قادری و سەعید مەتین‌پوور ئەو كەسانەن كە ناویان چۆتە ریزی قارەمانانی چاپەمەنییەوە. كریستۆف دۆڵوار كەسی یەكەمی رێكخراوی هەواڵنێرای بێ‌سنوور لەو بارەیەوە رایگەیاندووە، ئەو قارمانانە بوونەتە سەمبول و هێمای بەرخودان بۆ سەرجەم پیاوان و ژنانی ئازادیخواز، ئەوان گیان و ماڵی خۆیان فیدای خزمەت بە بەرژەوەندی گشتیی كردووە. عەدنان حەسەن‌پوور لەحاڵی حازردا لەزیندانی مەریوان لەحاڵی تێپەڕاندنی حوكمەكەی دایە و بەپێشینەترین رۆژنامەنووسی دەستبەسەركراو لەئێران دێتە ئەژمار. عەدنان حەسەن‌پوور لە یەكەم رۆژی دەستبەسەركردنەكەی هەتا ئێستا لەمافی مەرەخەسی بێبەریی بووە.








بەڕێوەچوونی کۆڕێکی ئەدەبی لەزانکۆی پەیام نووری مەریوان
کۆڕێکی شێعر خوێندنەوە بەمەبەستی رێز گرتن لەمامۆستایانی زمانی کوردی لەزانکۆی پەیام نووری مەریوان بەڕێوە چوو. بەپێی هەواڵی هەواڵدەریی کوردپا، رۆژی سێ‌شەممە رێکەوتی ٩‌ی بانەمەڕ خوێندکارانی زانکۆ پەیام نووری مەریوان لە هۆڵی ئامفی تیاتری ئەو زانکۆیەدا، کۆڕێکی شێعر خوێندنەوەیان بۆ ژمارەیەک شاعیر پێکهێنا. ئەو کۆڕە لەژێر ناوی "ئەمانەتەکانی باران"، لەلایەن ئەنجومەنە زانستییەکانی زانکۆی پەیام نوورەوە رێکخرابوو. شەریف مورادی، محەممەدکەریمی، سەلام نەباتی، هادی تەبەرزەد، بەهار ئەکبەری، سەحەر مەهدی گورد، ژیلا ئەسپەرا، موژدە ئازەری، غەزاڵ کەریمی، ناجی تازیک و لوقمان قادری ئەو شاعیرانە بوون کە بە چەندین زاراوەی کوردی بەرهەمەکانیان پێشکەش کرد. ژەنینی چەند پارچە موزیک لەلایەن شۆڕش سەعیدزادەوە بڕگەیەکی دیکەی ئەو کۆڕە ئەدەبییە بووە. هەر لەو پێوەندییەدا ئارام فەتحی مامۆستای زمانی کوردی، لەمەڕ بەرێوەبردنی خولی زمانی کوردی لەو زانکۆیە، لەلایەن ئەنجومەنی فەرهەنگی ـ ئەدەبیی مەریوانەوە لەوحێکی رێزلێنانی پێشکەش کرا. ئارام فەتحی لەدوو ساڵی رابردوودا چەندین خولی فێرکاریی رێنووس و رێزمانی کوردی بۆ قوتابیانی ئەو شارە بەڕێوە بردووە.









وه‌رزشوانێكى باستانیكار له‌ بۆكان ركۆردى شكاند
به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، باستانیكارێكى بۆكانى به‌ ناوى سه‌ید خالد حه‌یده‌رى ٤٢ ساڵه‌ كه‌ ماوه‌ى ٢٠ ساڵه‌ وه‌رزشكاره‌ توانى به‌ ١١٠٠ جار حه‌ره‌كه‌تى مه‌له‌ له‌ ماوه‌ى ٥٥ ده‌قه‌دا ركۆردێكى به‌رچاو تۆمار بكات. ئه‌نوه‌ر مه‌لا ره‌حیمى، سه‌رۆكى ئیداره‌ى وه‌رزش و لاوانى شارى بۆكان وتى، ناوبراوو پێشتریش ركۆردى ٧٠٠ و ٨٠٠ جار  حه‌ره‌كه‌تى مه‌له‌ى تۆمار كردووه‌. مه‌لا ره‌حیمى رایگه‌یاند كه‌ ئه‌و باستانیكاره‌ بۆكانییه‌ ئامانج له‌و كاره‌ى هاندانى لاوان و مندالانى ئه‌و شاره‌ بووه‌ بۆ به‌شداریكردن له‌ وه‌رشه‌ زۆرخانه‌ییه‌كاندا. جێگه‌ى باسه‌ كه‌ ئه‌و وه‌رزشكاره‌ ده‌یه‌وێت له‌ داهاتووێكى نزیكدا ركۆردى ئێران بۆ خۆى تۆمار بكات.








مانگرتنى سێ زیندانى سیاسى كورد له‌ زیندانى ورمێ
سێ زیندانى سیاسى كورد له‌زیندانى ناوه‌ندى ورمێ له‌ رۆژى ٣ى بانه‌مه‌رِه‌وه‌ تاكوو ئێستا مانیان له‌ خواردن گرتووه‌. به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، سێ زیندانى سیاسى كورد به‌ ناوه‌كانى حه‌بیب و عه‌لى و جه‌عفه‌ر ئه‌فشارى ماوه‌ى ٧ رۆژه‌ مانیان له‌ خواردن گرتووه‌. حه‌بیب و عه‌لى ئه‌فشارى دوو براى مه‌حكوم به‌ ئێعدام اه‌ زیندانى ورمێ حوكمى ئێعدامه‌كه‌یان له‌ لایه‌ن دیوانى بالاى رژێمه‌وه‌ پشتراست كراوه‌ته‌وه‌ و ئه‌و دوو برایه‌ له‌ ناره‌زایه‌تى به‌و حوكمه‌ مانیان له‌ خواردن گرتووه‌. جێگه‌ى باسه‌ كه‌ جه‌عفه‌ر ئه‌فشارى براى ئه‌و دوو زیندانییه‌ مه‌حكوم به‌ ئێعدامه‌ كه‌ له‌ لایه‌ن ده‌زگاى قه‌زایى رژێمى ئاخوندى ئێرانه‌وه‌ به‌ پێنج ساڵ زیندان مه‌حكوم كراوه‌ داواكاره‌ كه‌ بۆ زیندانى شاره‌كه‌ى خۆى بگوازرێته‌وه‌.








جێگرى حسن رۆحانى: ده‌یانه‌وێت هه‌نارده‌ كردنى نه‌وتمان ببێت به‌ هیچ
مه‌حه‌مه‌د باقر نه‌وبه‌خت جێگرى حسن رۆحانى رایگه‌یاند، ئه‌یانه‌وێت هه‌نارده‌ كردنى نه‌وتى ئێمه‌ بگه‌ێننه‌ سفر. به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رى سه‌ر به‌ سپاى پاسدارانى رژێم فارس، نه‌وبه‌خت رایگه‌یاند، ئێمه‌ توانایى فرۆش و هه‌نارده‌ كردنى چوار میلیۆن به‌رمێل نه‌وتمان له‌ رۆژێكدا هه‌یه‌، به‌لام به‌ هۆى گه‌مارۆكانه‌وه‌ ته‌نیا یه‌ك میلیۆن به‌رمیل نه‌وت ده‌توانین هه‌نارده‌ بكه‌ین و ئێستاش ده‌یانه‌وێت ئه‌و رێژه‌یه‌ بگات به‌ سفر. جێگه‌ى باسه‌ كه‌ پێش له‌ گه‌مارۆكانى ئه‌مریكا و یه‌كیه‌تى ئوروپا، رژێمى ئاخوندى مانگانه‌ زیاتر له‌ دوو میلیۆن و دووسه‌د هه‌زار به‌رمیل نه‌وتى هه‌نارده‌ ده‌كرد.








رۆحانى: بۆ دانى یارانه‌ له‌ هه‌ر مانگێكدا ١٥٠٠ میلیارد تمه‌ن كه‌میمان هه‌یه‌
حسن رۆحانى رۆژى رابردوو ٩ى بانه‌مه‌رِ له‌ به‌رنامه‌ێكى ته‌له‌فزیۆنیدا وێرِاى ئاماژه‌ به‌ قه‌یرانى ئابورى و چه‌رِى هێز له‌ ناو لایه‌نه‌كانى ده‌وڵه‌تدا رایگه‌یاند، بۆ دابین كردنى بودجه‌ى یارانه‌كان هه‌ر مانگه‌و ١٥٠٠ میلیارد تمه‌ن كه‌مى بودجه‌مان هه‌یه‌. به‌ پێى ئه‌م راپۆرته‌ رۆحانى له‌مه‌رِ زیاد كردنى نرخى به‌نزین وتى، یان ده‌بوو یارانه‌كان نه‌دین یان ئه‌وه‌یكه‌ نرخى ئینرژى له‌ ئێران به‌رز بكه‌ینه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌یكه‌ كه‌مى بودجه‌ دابین بكه‌ین. ناوبراو له‌مه‌رِ خواردنه‌وه‌ى جامى زه‌هرى ناوه‌كیش وتى، له‌ گه‌مارۆكان كۆمه‌ڵێك سوودیان ده‌برد كه‌سێك ٩ هه‌زار میلیارد تمه‌ن پاره‌ى خه‌ڵكى هه‌ڵگرت و رۆیشت، من نازانم كێ ئه‌و برِه‌ پاره‌یه‌ بۆ خه‌ڵك ده‌گه‌رێنێته‌وه‌.








کاندیدکردنی ئۆجالان بۆ سەرۆک کۆماریی بووه‌ به‌ باسى تورکیا
لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی لە تورکیا، بە دەیان سیناریۆ دروستبووە لەسەر پاڵێوراوی لایەنەکان بۆ ئەو پۆستە. به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، یەکێک لە سیناریۆیەکان، بووەتە جێی سەرنجی زۆربەی میدیاکانی تورکیا. بە پێی ئەو دەنگۆیانەی بڵاوبووەتەوە، چاوەڕوان دەکرێت پارتی دیموکراسی گەلان عەبدوڵڵا ئۆجەلان، سەرۆکی بەندکراوی پارتی کرێکارانی کوردستان PKK کاندید بکات بۆ پۆستی سەرۆک کۆماریی. دکتۆر محەممەد عاکیف ئۆکور، ماموستای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە زانکۆی غازی لە ئانكارا پێیوایە، پارتی کرێکارانی کوردستان هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی بە هەلێک دەبینێت و لە هەوڵی ئەوەدان کە سوودی لێ وەرگرن، ئۆکور رایگەیاندووە کە "چاوەڕوان دەکرێت پاڵێوراوی خۆیان هەبێت و لە هەمان کاتدا جەخت لە حکومەت بکەن لەسەر مێزی دانوستاندن دانیشێت بۆ پرسی خۆبەڕێوەبەری دیموکراتیک". بە پێی لێکدانەوەکانی محەممەد عاکیف ئۆکور، پارتی دیموکراسی گەلان عەبدوڵڵا ئۆجەلان کاندید دەکات بۆ پۆستی سەرۆک کۆماریی و پێشیوابوو، کە ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی تەنگژەیەکی گەورە لە تورکیا. بە پێی سیناریۆکە، ئەگەر پارتی دیموکراسی گەلان داوای کاندیدکردنی ئۆجەلان بکات بۆ پۆستی سەرۆک کۆماریی، دەزگای باڵای هەڵبژاردنی تورکیا داواکە رەتدەکاتەوە و لە ئەنجامدا دەنگدەرانی بەدەپە و هەدەپە بە نوسینی ناوی ئۆجەلان لەسەر پسوڵەکانی دەنگدان، دەنگەکانیان دەسووتێنن و بەم جۆرە رێژەی دەنگی سووتاو دەبێتە رێژەی دەنگی پشتگیری بۆ عەبدوڵڵا ئۆجەلان. ئەمەش دەبێتە دەستپێکی کەمپەینێکی بەهێز بۆ ئازادکردنی سەرۆکی پارتی کرێکارانی کوردستان.






به‌رز بوونه‌وه‌ى رێژه‌ى هه‌لاوسان له‌ ئێران
دوای جێبەجێ كردنى قۆناغی دووەمی ئامانجدارکردنی یارانه‌كان، بەشێک لە خەڵکی ئێران ترسیان لەوە هەیە کە شەپۆلێکی نوێی هەڵاوسان بازاڕی ئێران بگرێتەوە،  " گرانی"، وشەیەک کە بووه‌ به‌ قسه‌ى شه‌و و رۆژى خه‌ڵكى ئێران و به‌ تایبه‌تى کوردستانە، قۆناغی دووەمی یارانەکان  جێبەجێ بوو و نرخی سووتەمەنییەکان بەرزبوونەوە  زۆربەی دانیشتووانی ئێران رێژەی داهاتیان لە خوارەوەیە و گرانبوونی سووتەمەنییەکان بووه‌ به‌ هۆى نیگه‌رانى خه‌ڵكى ئێران.  جێگه‌ى باسه‌ كه‌ ده‌وڵه‌تى رۆحانی داوای لە خەڵکی کەمداهاتی ئێران کرد بۆ قۆناغی دووەمی یارانەکان ناو نووسی بکەن ، بەڵام خەڵک "نا"یان پێگوت و تەنیا ٢ ملیۆن و ٢٠٠ هەزار کەس لە وەرگرتنی یارانەکان وازیان هێنا، ئەوانەی ناونووسییان کردووە بریارە یەکی  ئه‌م مانگه‌ یارانه‌ وه‌ر بگرن.








سووریا. لە شاری حمس ١٣٠ كەس بوونه‌ قوربانی
لە گەڕەكێكی شاری حمسی سووریا، لە ئەنجامی تەقینەوەی ئۆتۆمبێڵێك و كەوتنەخوارەوەی موشەكێك، ١٣٠ كەس كوژران و برینداربوون. به‌ پێى راپۆرتى هه‌واڵده‌رییه‌كان، تەڵاڵ بەرازی، پارێزگاری حمس راگەیاند، ئۆتۆمبێلێكی بۆمبڕێژكراو لە ناوچەی عەباسییە لە گەڕەكی زەهرا تەقیەوە و لە ئەنجامدا ٣٦ كەس كوژران و ٧٥ی دیكە برینداربوون. بەرازی روونیكردەوە، دوای ئەوەی خەڵكێكی زۆر لە شوێنی تەقینەوەكە كۆبوونەتەوە، دواتر لە هەمان شوێن موشەكێك كەوتووەتە خوارەوە و لە ئەنجامدا ٩ كەسی دیكە كوژران و ١٠ى دیكەش برینداربوون. بە وتەی پارێزگاری حمس، برینی ژمارەیەك لە بریندارەكان سەختە، بۆیە چاوەڕواندەكرێت ژمارەی كوژراوان بەرزببێتەوە.

ڕێکه‌وت: 2014-04-30 11:48:53
به‌شی ( هه‌واڵه‌كانى كوردستان، ئێران و جیهان ١٠ى بانه‌مه‌رِى ١٣٩٣ )