__ ئیلام/ قەیرانی دارایی، ٢٠٠ پیشەگەری بێكار كردووە__ دوو خوێندكاری كوردی قۆناغی دوكتورا سەركەوتنیان بەدەست هێنا__ چالاكێكی مەدەنی كورد لە لایەن هێزەكانی ئیتلاعاتەوە دەستگیر كرا__ چالاكانی مەدەنیی كورد، بەكردەوە هەوڵی دژ بەسێدارەیان دا__ چالاكێكی كرێكاریی لە شاری سنە دەستگیر كرا__ ١٥٨ حاڵەتی پێشێلكردنی مافی مرۆڤ لەبەلووچێستان__ بانكی نێودەوڵەتی: ساڵانە 150 هەزار دەرچووی زانكۆ ئێران هەڵدێن__ ئامریكا 9 شیركەت و كەسی دیكەی بە پێشێلكردنی گەمارۆكانی ئێران تاوانبار كرد__ داعش (28) هاوڵاتی مەسیحی دیكە سەردەبڕێت__ بەلەمێك بە (700) كۆچبەری نایاساییەوە نقوم دەبێت__ چارەسەرێكی نوێ دژی ئایدز دەدۆزرێتەوە

ئیلام/ قەیرانی دارایی، ٢٠٠ پیشەگەری بێكار كردووە
نەبوون و كەمی بودجە لەشارەكی سەنعەتی ئیلام بووەتە هۆی ئەوەی كە زیاتر لە ٢٠٠ كرێكاری خاوەن پیشە لەكەرتە بەرهەمهێنەرەكاندا چارەنووسی كارەكانیان ناڕوون بێت. بەپێی هەواڵی هەواڵدەریی كوردپا، شارەكی سەنعەتی ئیلام لەچەند حەفتەی رابردوودا لەگەڵ كەمی بودجە و پارە بەرەڕوو بۆتەوە و ئەو دۆخەش بێكار بوونی ژمارەیەك پیشەگەری لێكەوتووەتەوە.لەئەنجامی داخرانی سێ كەرت و كارگەی بەرهەمهێنەری ئەو شارەكە، زیاتر لە ٢٠٠ كەس دۆخی پیشەكانیان ناڕوونە.سەرچاوەیەكی ئاگادار لەئیلام وێڕای پشتڕاست كردنەوەی ئەو هەواڵە بە هەواڵنێری كوردپای وتووە، بە داخەوە لە دوو مانگ لەمەوبەرەوە كارگەكانی پلاستیك سازی، بیسكویت سازی و وشكەبار كارەكانیان بە شێوەی نیوە چالاكی لێهاتووە.سەرچاوەكە باسی لەوەش كرد، فەرمانداریی، نوێنەرانی مەجلیس و تەنانەت ئوستانداریش خۆیان لە بەدواداچوون بۆ ئەو پرسە بواردووە و توانای چارەسەریی كێشەكانیان نیە.دەوترێت لە شارەكی سەنعەتی ئیلام نزیك بە ١٩٠ حاڵەتی گرێبەست بوونی هەیە. تێكشكانی ئابووری بەشێك لەشارەكی سەنعەتی ئیلام لە حاڵێكدایە كە پێشتر مورتەزا دارایی سەرپەرەستی ئەو شارەكە باسی لە تەرخان كردنی ١٢ هەزار ملیارد بودجە بە شارەكە نیوەكارەكان بە تایبەت ئیلام كردبوو.كارناسانی بواری كاروباری ئابووری لەو باوەڕەدان، پشتیوانی نەكردنی دەوڵەت و هاوكاری نەكردنی بانكەكان دۆخێكی وای دروست كردووە كە كارگە بەرهەمهێنەرەكان بەرەوە داخران بچن.پێشتریش چالاكییەكانی كارگەی فوولادی ئەیوان غەرب لە دەسپێكی ساڵی تازەوە راوەستابوو و ٤٥ كرێكاریش بێكار كرابوون.





دوو خوێندكاری كوردی قۆناغی دوكتورا سەركەوتنیان بەدەست هێنا
دوو خوێندكاریی خەڵكی شارەكانی كامیاران و ورمێ لە تاقیكارییەكانی دوكتورای ساڵی ٩٤، پلەی یەكەمیان لەئاستی ئێراندا بەدەست هێنا.بەپێی هەواڵی هەواڵدەریی كوردپا، ئەنوەر مورادی خوێندكاریی كوردی خەڵكی ئاوایی" خامسان"ی كامیاران پلەی یەكەمی تاقیكارییەكانی دوكتورای ساڵی ٩٤ی لە رشتەی جوغرافیادا بەدەست هێناوە.ئەو هاووڵاتییە كوردە خوێندكاریی كارناسی باڵای رشتەی "ژئۆمورفۆلۆژی ـ هیدرۆژئۆمورفۆلۆژی" لە زانكۆی تاران بووە.لەلایەكی دیكەوە ماڵپەڕی خوێندكاران بڵاوی كردۆتەوە، ئارەزوو یاری مامۆستای زانكۆ و خەڵكی شەهرەكی دزەی ورمێ لە تاقیكارییەكانی رشتەی پزیشكی لەئاستی ئێراندا پلەی یەكەمی بەدەست هێناوە.تاقیكارییەكانی دوكتوڕای ساڵی ٩٤ لە ٧ رشتەی زانستی مرۆیی، علوومی پایە، ئەندازیاری، كشت و كاڵ، دامپزیشكی، هونەر و زمانە بیانییەكان بەڕێوە چووە.لەو خولەدا ٢٠١ هەزار و ٢٢٧ كەس لەو تاقیكارییەدا بەشدارییان كردبوو.




چالاكێكی مەدەنی كورد لە لایەن هێزەكانی ئیتلاعاتەوە دەستگیر كرا
“بەدیع حسێن پەناهی” چالاكی مەدەنی كورد دوێنێ هەینی 28ی مانگی خاكەلێوە، لە لایەن هێزەكانی سەر بە ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری دێهگولان دەستگیر و راپێچی شوێنێكی نادیار كرا.بە پێی راپۆرتی ناوەندی بەرگریكارانی مافی مرۆڤی كوردستان، هێزە لیباس شەخسیەكانی سەر بە وەزارەتی ئیتلاعات، دوێنێ هەینی 28ی مانگی خاكەلێوەی 1394ی هەتاویی، “بەدیع حسێن پەناهی” چالاكی مەدەنی و زیندانیی سیاسی لە زیندانی قوروە و بەندەرلەنگە، لە ماڵی خۆیان لە ئاوایی “قروچای” سەر بە شاری دێگولان دەستگیر كرا.دەوترێ هێزە ئەمنیەتییەكان سەبارەت بە هۆكاری دەستگیركردن و راگیرانی ئەو چالاكە مەدەنیە هیچ روونكردنەوەیەكیان نەداوە.سەرچاوەیەك بە ئەو ناوەندەی راگەیاندووە: هێزە لیباس شەخسیەكانی ئیتلاعات رۆژی هەینی كاتژمێر 12:30 بە كاتی رۆژهەڵاتی كوردستان، هێرشیان كردووەتە سەر ماڵی باوكی ئەو چالاكە كوردە و وێڕای پشكنینی هەموو مالچەكە و دەستگیر كردنی بەدیع، هەموو كەلوپەلەكانیشیان لەگەڵ خۆیان بردووە.بەدیع حسێن پەناهیی بۆ یەكەم جار لە ساڵی 1388 لە لایەن هێزەكانی وەزارەتی ئیتلاعاتەوە دەستگیر و بە ماوەی یەك ساڵ لە زیندانی قوروە راگیرا، ناوبراو پاش ئازادكرانی جارێكی دیكە لە مانگی رێبەندانی ساڵی 1392 لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەكانەوە لە بەندەری كیش دەستگیر كرا و چەند مانگ لەوەپێش بە دانانی بارمتە بە شێوەی كاتیی ئازاد كرا.بەدیح حسێن پەناهی، پوورزای ئەنوەر حسێن پەناهی یەكێكی دیكە لە چالاكانی كوردە كە ساڵی رابردوو پاش تێپەڕاندنی 6 ساڵ زیندان، بە دانانی بارمتە و هەروەها دوورخرانەوە بۆ دەرەوەی شوێنی ژیانی خۆی، لە زیندانی ناوەندیی شاری سنە ئازادكرا و ئێستاكە لە دەرەوەی كوردستان دەژیت.




چالاكانی مەدەنیی كورد، بەكردەوە هەوڵی دژ بەسێدارەیان دا
ژمارەیەك لە چالاكانی مەدنی و مافی مرۆڤی كوردی شارەكانی كوردستان لە هەوڵی رزگار كردنی گیانی هاووڵاتییەكی مەحكووم بە سێدارەدان.بەپێی هەواڵی هەواڵدەریی كوردپا، رێكەوتی ٢٨ی خاكەلێوە ژمارەیەك لە چالاكانی مەدەنی و مافی مرۆڤی كوردی شارەكانی سنە، سەقز، بانە و دیواندەرە لە هەوڵێكدا كە بە" دژ بەسێدارە" لەقەڵەمیان داوە لە هەوڵی رزگاركردنی گیانی هاووڵاتییەكی كورد دان.ئەو چالاكانە سەردانی بنەماڵەی قوربانییەكەیان لە ئاوایی " سیوچی" سەر بە شاری بانە كردووە و داوایان لەو بنەماڵەیە كردووە كە لە بكووژی رۆڵەكەیان خۆشبن. ژمارەیەك لە چالاكانی مەدەنی و مافی مرۆڤی كوردی شارەكانی سنە، سەقز، بانە و دیواندرە لە هەوڵێكدا كە بە" دژ بەسێدارە" لەقەڵەمیان داوە لە هەوڵی رزگاركردنی گیانی هاووڵاتییەكی كورد دانماوەی چەند ساڵ لەمەوبەر لە شەڕ و تێكهەڵچوونێكدا، كەسێك كە باوكی چوار منداڵیش بوو كوژرا و بكووژەكەش لەلایەن دەزگا قەزاییەكانەوە بە سێدارەدان حوكم درایەوە.ئێستا ئەو چالاكە كوردانە لە دەستپێشخەرییەكدا چوونەتە ماڵی قوربانییەكە و داوایان كردووە كە لە بكوژەكە خۆش بن.ئازاد نمەكی، جەبار دەستباز، سەباح شیانی، عومەر فارووقی، محەممەد عەباسی، كەریم دافعی و موختار زارعی لەو چالاكانە بوون كە دەیانهەوێ فەرهەنگی دژ بە سێدارە و لێخوشبوون لە ناو كۆمەڵگەی كوردیدا جێ بخەن.موختار زارعی ماوەی كەمتر لەحەفتەیەكە لەمەوبەر بە دانانی بارمتە لەزیندان ئازاد كراوە. ئەو چالاكە كوردە بە تاوانی نووسینی بابەت دژ بە سیدارە لەلایەن ناوەندە ئەمنیەتییەكانەوە دەستبەسەر كرابوو.ئەو چالاكە سیاسیی كوردە، لە لاپەڕەی تابەتیی خۆی لە فەیسبووك بڵاوی كردۆتەوە، كە سەرەڕای گفتوگۆ ودانیشتن لەگەڵ بنەماڵەی كوژراوەكە، بەداخەوە بنەماڵەكەی پێداگری لەسەر لەسێدارەدرانی بكوژی كوڕەكەیان دەكەن.




چالاكێكی كرێكاریی لە شاری سنە دەستگیر كرا

“حامد محەمودی نژاد” چالاكی كرێكاریی و ئەندامی كومیتەی هاوئاهەنگی بۆ پێكهێنانی رێكخراوە كرێكارییەكان، لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەكانەوە دەستگیر كرا.بە پێی راپۆرتی كەمپەینی بەرگری لە زیندانیانی سیاسی و مەدەنی، “حامد مەحمودی نژاد”چالاكی كرێكاریی رۆژی شەممە 29ی مانگی خاكەلێوە لە لایەن هێزە ئەمنیەتییەكانەوە دەستگیر كرا.پێشتریش ئەو چالاكە كرێكارییە لە سەروبەندی 8ی مارس رۆژی جیهانیی ژن و بەڕێوەچوونی ئەو رۆژە مێژووییە و لە رێكەوتی چوارشەممە 13ی مانگی رەشەممەی ساڵی 1393ی هەتاویی بانگهێشتی ستادی خەبەریی ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری سنە كرابوو و چەند كاتژمێر سەبارەت بە كومیتەی هاوئاهەنگی و رۆژی جیهانیی ژن، لێپرسینەوەی لێكرا.





١٥٨ حاڵەتی پێشێلكردنی مافی مرۆڤ لەبەلووچێستان
كەمپەینی چالاكانی بەلووچ لە راپۆرتێكی شیكاریی ـ ئاماریدا رێژەی پێشێلكارییەكانی لەبەلووچێستانی ئێران لە ساڵی ١٣٩٣دا بڵاو كردووەتەوە. بە پێی هەواڵی ئاژانسی هەواڵدەریی كوردپا، لە راپۆرتەدا ئاماژە بە ٤٩ حاڵەت سێدارە، ٦٩ حاڵەت دەستبەسەركردن، ١٨ حاڵەت پێشێلكردنی ئازادی رادەربڕین و ٢٢ حاڵەت تەقەی هێزە حكوومەتییەكان كراوە. لە راپۆرتەكەدا هاتووە لە كۆی گشتی ٤٩ حاڵەتی لەسێدارەدانی هاووڵاتیانی بەلووچ، شەش كەس بە تاوانی سیاسی ـ ئەمنیەتی ئێعدام كراون.تەنیا لەماوەی مانگی گەلاوێژدا ١٢ كەس لە سێدارە دراون و تاوانی ئەو كەسانە هاوكاری لەگەل حیزبەكانی بەلووچ، بازرگانی بە مادە هۆشبەرەكان و دزی چەكدارانە راگەیەندراوە.بەپێی راپۆرتەكە، زۆرترین ئاماری دەستبەسەركرانی هاووڵاتیانی بەلوچ لە بەفرانباری ساڵی رابردوودا بووە و تاوانی هەرە زۆری ئەو كەسانە هاوكاری لەگەل حیزبە بەلووچەكان و هەوڵدان بە دژی تەناهی نەتەوەیی بووە. لەلایەكی دیكەوە باس لەوەش كراوە كە ٢٢ كەس لەلایەن هیزە نیزامییەكانەوە تەقەیان لێكراوە و لە كۆی گشتی ئەو ریژەیە ٧ هاووڵاتی بەلووچ بریندار و ١٥ی دیكەس كوژراون.كەمپەینی چالاكانی بەلووچ لە رەزبەری٩٢ چالاكییەكانی خۆیان لە بواری حاڵەتی پێشێلكردنی مافی مرۆڤ لەبەلووچێستان دەس پێ كردووە. كەمپەینی چالاكانی بەلووچ رایگەیاندووە، بە هۆی نەبوونی زانیاری ورد و دروست و هەروەها ئەمنیەتی بوونی ناوچەكە و ئەستم بوونی دەستپێڕاگەیشتن بە زانیارییەكان، ئەگەری ئەوە هەیە رێژەی پێشێلكارییەكان لەوەش كە هەیە زیاتر بێت.





بانكی نێودەوڵەتی: ساڵانە 150 هەزار دەرچووی زانكۆ ئێران هەڵدێن

بانكی نێودەوڵەتی لە راپۆرتێكدا بڵاوی كردووەتەوە، كێشەی سەرەكیی دەوڵەتی “حەسەن روحانی” بێكارییە و ساڵانە 150 هەزار كەس كە خوێندنی زانكۆیان تەواو كردووە بەهۆی بێكارییەوە ئێران بەرەو وڵاتانی دیكە هەڵدێن.لە ڕاپۆرتەكدا ئاماژە بەوە كراوە كە گەشەی ئابووری لە ئێران تەنیا 0.6% بووە و لە بەرامبەردا هەڵاوسان 17.3% بووە، هەروەها باس لەوەش كراوە كە ئێران 406.3 میلیار دۆلار داهاتی بووە و بەو پێیە بە دووەمین گەورە وڵاتی ئابووری لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و باكووری ئەفریقا لە پاش سعوودییە دێتە ئەژمار.لە بەشێكی دیكەی راپۆرتەكەدا هاتووە، ئێران لە بواری سەرچاوە ژێر زەوییەكانی وەكوو نەوت و گازەوە بە بەراورد لەگەڵ وڵاتانی جیهان پلەی چوارەمی هەیە و بە حوكمی ئەوەی كە داهاتەكەی تەنیا بە نەوتەوە بەستراوەتەوە، پێشكەوتنێكی ئەوتۆی بە خۆیەوە نەبینیوە.لە راپۆرتەكەی بانكی نیوەدەوڵەتیی پارەدا هاتووە، وڵاتی ئێران لە بواری دابین كردنی كار و ڕەخساندنی هەلی كار لە نێو 189 وڵاتدا پلەی 130ی هەیە و مەسەلەی بێكاری سەرەڕای دانی بەڵێن و چەندین پڕۆژەی درێژخایەنی 20 ساڵە هەروەك خۆی ماوەتەوە و چارەسەر نەكراوە.چوونەسەر و زیاد كردنی هەناردەی نەوت لەساڵی 2014دا بۆ وڵاتانی چین، هیند، ژاپۆن و كۆرەی باشوور لە راپۆرتەكەدا ئاماژەی پێ كراوە و وتراوە كە ئیران ڕۆژانە زیاتر لە یەك ملیۆن بەرمیل نەوتی هەناردەی ئەو چوار وڵاتە كردووە.لە راپۆرتەكەی بانكی نێودەوڵەتیدا هاتووە، ساڵانە نزیك بە 150 هەزار كەس كە خاوەنی بڕوانامەن ئەو وڵاتەیان بەجێهێشتووە، هەروەها وتراوە كە بەپێی ئامارە فەرمییەكان رێژەی بێكاریی لە ساڵی 2013دا، زیاتر لە  10% بووە، ئەمە لە حاڵێك دایە سەرچاوە نافەرمییەكان باس لە بێكاریی 20%ی دەكەن.بانكی نێودەوڵەتی لەو باوەڕەدایە ریژەی بێكاریی زۆر لەوانە زیاترە و تەنیا لەنێو ژناندا ئەو رێژە بێكارییە زیاتر لە 20%ـە و تەنیا 36% لە دانیشتوانی ئێران لە بازاری كاردا چالاكن و خاوەن كارن.





ئامریكا 9 شیركەت و كەسی دیكەی بە پێشێلكردنی گەمارۆكانی ئێران تاوانبار كرد

وەزارەتی دادگوستەریی ئامریكا 4 كۆمپانی و 5 كەس دیكەی بە ناردنی كەرەستەی تێكنیكیی نیزامی نایاسایی‌ بۆ ئێران تاوانبار كرد.بە پێی راپۆرتی هەواڵنێریی رۆێترز، ئەو كۆمپانیا و كەسانە لە رێگای تایوان و توركیە ئەو كەلوپەلانەیان رەوانەی ئێران كردووە، ئەم تاوانانە لە كاتێكدایە كە گرووپی 5+1 بە سەرۆكایەتی ئامریكا لە یەكی مانگی گوڵانەوە دانوستانە ئەتۆمیەكان دەست پێ دەكەنەوە.بە پێی دۆسیەی ئەو كۆمپانیا و كەسانە لە دادگای ئامریكا، ئەو پێنج كەسە بە سەندنی 28 ملیۆن كەرەستەی نیزامی بە نرخی 24 ملیۆن دولار تاوانبار كراون و ئەو كەسانە بە هەناردەی ئەو كەرەستانە بۆ ئێران، گەمارۆكانی ئامریكا لەبارەی قەدەغە كرانی هەناردەی كەرەسە تكنیكیەكان بۆ ئێرانیان پێشێلكردووە.ئەو جۆر كەرەستانە لە سیستمی جۆراجۆری نیزامی بۆ وێنە مووشەكەی كرووز و چەند جۆر مووشەكی دیكە كەڵكی لێ وەر دەگیرێت.ناسنامەی كەسانی تاوانبار، بەهرام میكانیك تەمەن 69 ساڵ، توورەج فەریدوونی تەمەن 46 ساڵ و خەسرەو ئەفقەهی تەمەن 71 ساڵ راگەیەندراوە كە لە بازرگانی كردنی ئەو كەرەستانە چالاك بوون و ئەو سێ كەسە ئێستا لە ئامریكا دەستگیر كراون.ئارتوور شێو و مەتین سادێقی دوو تاوانبارانی دیكەی ئەو دۆسیەیەن كە لە دەرەوەی ئامریكا بڕیاری دەستگیر كردنیان دراوە.كۆمپانی هۆسۆدای تایوان و فاراتل پارسیان كە خاوەنیان بەهرام میكانیك و خەسرەو ئەفقەهین لە ناردنی ئەو كەرەستانە بۆ ئێران رۆلی سەرەكییان بووە.كۆمپانی فاراتل پارسیان كەلووپەلێ “سەرچاوە ماڵییەكان لە كاتی پێویستدا” بە خوازیارانی وەك وەزارەت بەڕگری و رێكخراوی وەزەی ئەتۆمی هەناردە كردووە.ماوەیەك لەمەوبەر كۆمپانیای  پی‌پال  (PAYPAL)كە كۆمپانیایەكی نێونەتەوەیی گرینگ و چالاك لە بواری بازرگانییە ئەڵكترۆنیكییەكانە و لە بواری پێدانی پارە لە رێگەی ئانلاین لە جیهاندا چالاكی دەكات بە هۆی پێشێلكردنی گەمارۆكانی دژی كۆماری ئیسلامی ئێران لە لایەن وەزارەتی دارایی ئامریكا بە پێدانی 7.7 ملیۆن دولار سزای بە سەر داسەپاوە.هەروەها ئامریكا، كۆمپانیای نەوتی “شلومبرژە”  ی بە هۆی هاوكاری لەگەڵ كۆماری ئیسلامی ئێران بۆ دوەر دانی گەمارۆ نەوتییەكان بە پێدانی 232 ملێون دولار سزا داوە.



داعش (28) هاوڵاتی مەسیحی دیكە سەردەبڕێت
چەكدارانی داعش (28) هاوڵاتی مەسیحی دیكە لە كەناراوەكانی لیبیا سەردەبڕن و گولەباران دەكەن كە زۆرینەیان ئەسیوبین.لە تۆمارێكی ڤیدیۆیدا كە سایتەكانی نزیك لە داعش بڵاویانكردوەتەوە، چەكدارانی ئەو گروپە ژمارەیەك هاوڵاتی مەسیحی سەردەبڕن و هەندێكیشیان گولەباران دەكەن كە لە رۆژهەڵاتی لیبیا دەستبەسەركرابون.چەكدارێكی دەمامكداری داعش لە تۆمارەكەدا دەردەكەوێت و پاشان بەشێك لە بارمەتەگیراوەكان گولەباران دەكەن و ژمارەیەكی دیكەیان لە كەناراوەكە سەردەبڕن.تۆمارە ڤیدیۆییەكە دروشمی فورقانی لەسەرە، كە باڵی راگەیاندنی چەكدارانی داعشە و هاوشێوەی تۆمارەكانی دیكە هیچ رونكردنەوەیەكی تێدانییە لەسەر ئەوەی شوێن و كاتی كوشتنی ئەو بارمتەگیراوانە كوێیە و ناسنامەی ئەو كەسانەش كە زۆرینەیان ئەسیوبین تائێستا رون نەبوەتەوە.




بەلەمێك بە (700) كۆچبەری نایاساییەوە نقوم دەبێت
بەلەمێك كە زیاتر لە (700) كۆچبەری نایاسایی هەڵگرتبو لە كەناڵی سیجیلیا لە دەریای ناوەڕاست لە نێوان ئیتالیا و لیبیا نقوم بو و بەهۆیەوە دەیان كەس گیانیان لەدەستدا.لە گەروی سیجیلیای دەریای ناوەڕاست لە نێوان لیبیا و ئیتالیا بەلەمێك بە (700) سەرنشینەوە نقوم بو كە سەرجەمیان كۆچبەرن و سەبارەت بە روداوەكەش پاسەوانانی كەناراوەكە ئاشكرایانكرد: شەوی رابردو بەلەمێك كە نزیكەی (700) كۆچبەری بە رێگەی نایاسایی دەگواستەوە لە دەریای ناوەڕاست نقوم بوە و كەشتییەكی بازرگانی لەكاتی گوزەری بە شوێنی روداوەكە (28) كەسی رزگار كردوە، توانراوە تەرمی (21) كەسی دیكە دەربھێنرێت.هاوكات بەپشتیوانی ھەلیكۆپتەری فریاگوزاری و تیمەكانی فریاكەوتنی دەریا ھەڵمەتی گەڕان بۆ دۆزینەوەی كەسانی بێسەر و شوێن بەردەوامە و پێشبینی دەكرێت زۆربەی كۆچبەرەكانی دیكە خنكابن.




چارەسەرێكی نوێ دژی ئایدز دەدۆزرێتەوە
پسپۆڕانی تەندروستی بەردەوام لەهەوڵی دۆزینەوەی چارەسەری نوێدان دژی نەخۆشی ئایدز، بەوپێیەی یەكێكە لەو نەخۆشیانەی تائێستا چارەسەری بنەبڕكردنی نەدۆزراوەتەوە و ساڵانە بە ملیۆنان كەس دەكاتە قوربانی.لەو چوارچێوەیەشدا، چەند پسپۆڕێكی ئەمەریكی توانییان بە رێگەیەكی نوێ چارەسـەری ئایدز بكەن و دەرمانێكی نوێ دژی ئەو نەخۆشییە دروست بكەن.ئەو چارەسەرە نوێییە چەند توێژینەوەیەكی لەسەر ئەنجامدراوەو‌ لەسەر 29 كەس تاقیكراوەتەوە، تێیدا جۆرێكی بەهێزی دژە تەن بەكارهێنراوە و بۆ ماوەی 28 رۆژ بەبەردەوامی بۆ چەند جارێك لە رۆژێكدا بەكارهێنراوە.ئەنجامەكان دەریانخستوە، كە كاریگەری دەرمانەكە زۆر بەهێز بوەو توانیویەتی بڕی ڤایرۆسی ئایدز لە خوێندا زۆر كەم بـكاتەوە.ئەو جۆرە دژە تەنە لەناو جەستەی كەسێكی توشبودا بەبڕی 10% بونی هەیە و بەهۆی ئەو دەرمانەوە بڕەكەی بەرزدەكرێتەوەو دەتوانرێت ژمارەیەكی زۆری ڤایرۆسەكە لەناوببات، بەڵام چارەسەرەكە نرخی گرانە و بەهەزاران دۆلاری ئەمەریكی دەخەمڵێنرێت.

ڕێکه‌وت: 2015-04-19 17:06:35
به‌شی ( هەواڵەكانی كوردستان و ئێران و جیهان (30ی خاكەلێوەی 1394) )