كەماڵ ئەڵماسی جافبەشی شەشەمدەروونی شاراوە و و هێزی پرانابە گشتی هەموو وشیارییەكی ئێمە لە ژیاندا پەیوەستە بە دوو بەشی گشتی. 1ـ شاراوە و نائاگا2ـ وشیار و ئاگاناخی شاراوە و نووستوو سەرچاوەی وزەی ئێمەیە. ئەو وزەیە ناسراوە بە "پرانا"یە. پرانا جوڵینەری هەموو وزەیێكی زەینی ئێمەیە وەكوو 1ـ بیركردنەوە 2ـ هەست 3ـ بیرەوەری 4ـ عەقل و هۆش  و 
هەموو ئەو شتانەی كەسایەتی ئێمە پێك دێنێ‌ و هێمای هەڵس و كەوتی ئێمەیە و خوومان پێگرتووە. 
دەروونی شاراوە سەرچاوەی كاریگەریی شتە سەرەكی و سەرەتاییەكانی ئێمەیە. وەك برسیەتی، توونیەتی، خەو، سەرما و گەرما .  ئەو بارودۆخە لەهەموو بوونەوەرەكان بە سروشتی بوونی هەیە و مرۆڤیش پێویستی بە خواردن و پشوو هەیە و زۆرترین رێژەی هێزی شاراوەی تێدایە. پرانا لە بەشی شاراوە وەك ئاوێكی پشت بەنداوە كە سەبارەت بە كۆكردنەوەی بیر و هێزەكانمان لە بەشی ئاشكرا دەكەوێتە جووڵە. ئەو كەسانەی كە خاوەنی مێشكێكی كۆكراوە و بە هێزن، هێزی پرانایان بە هێزترە و بە هەمان شێوە ئەو كەسانەی كە مێشك و زەینێكی ناهاوسەنگیان هەیە هێزی پرانایان تێدا زۆر كەمە و ئەوە دەرخەری لە جوڵە دا نەبوونی هێزی پرانایە. 
پرانا لە رێگەی مەشقی هەناسە دەتوانێ‌ وەگەڕ بخرێ‌ و پێوەندییەكی راستەوخۆی لەگەڵ هەناسە هەیە. ئەو هەناسە لە رێگەی لووت و دەم لە رێگەی هەناسەكێشان و دەردانی درێژخایەنەوە بەرێوە دەچێ و دەبێ زۆر بە نەرم و نیانی و ئارامی جێبەجێ بكرێ‌. بۆ بردنەسەرەوەی هێزی پرانا ئەو مەشقانە بەرێوە ببەن، بەلام پێش بەرێوەبردنی مەشقەكان سەرەنج بدەنە ئەو خاڵانە:
1ـ لە كاتێك كە تورەن ئەو مەشقە بەرێوە ببەن
2ـ لە كاتێك كە نیگەران و دڵەراوكێتان هەیە بەرێوەی ببەن
3ـ  لە كاتێك كە دەتانهەوێ‌ بیرتان كۆبكەنەوە بۆ گرتنی بریار و هەڵوێستێك و یان بەرێوەبردنی كارێكی گرینگی ژیانتان 
4ـ بۆ هێوەركردنەوەی زەینتان كە دەتانهەوێ‌ هێمنی پێ ببەخشن 
5ـ شوێنێكی ئارام هەڵبژێرن
بە هەر حاڵەتێكی دەتانهەوێ‌ و راحەتن دانیشن و 20 دەقیقە بۆ بەرێوەبردنی مەشقەكە دیاری بكەن. سەرەتا 5 هەناسەی قووڵ بە كێشان و دەردانی دریژخایەن ئەنجام بدەن. هەوڵ بدەن هەناسەكانتان چەند چركەیێك رابگرن و پاشان دەریدەنەوە. 
كاتێك كە هەناسەی راگیراو دەردەنەوە دەرەوە زۆر بە هێدی و هێمنی ئەو كارە بكەن. 
 لەماوەی 20 خولەك هەوڵ بدەن لە نێوان 10 جار هەناسەكێشان و دەردان راوەستەیێك بكەن بۆ ماوەی یەك دەقیقە تا بتوانن هیزی دروست بوو بە باشی وەربگرن. 
وردە وردە هەست بە باشی دەكەن و زەینتان هێوەر دەبێتەوە و ئەو هەستە باشە دەرخەری وەجووڵەكەوتنی هێزی پرانایە. 
مەشقەكان لە رۆژ یان پێش نووستن بەرێوە ببەن و دەتوانن بە چاوی داخراو و یان خود كراوە مەشقەكان بەرێوە ببەن. ئەو مەشقانە دەبێتە هۆی بردنە سەرەوەی ئاستی وزەی ئێوە و دەبێتە هۆی ئەوەی ناخی شاراوەتان وەكار بكەوێ‌ و كەڵكی لێوەربگرن و لەماوەی رۆژەكەدا هەست بە لاوازیی و كەمبوونەوەی وزە ناكەن. 





ڕێکه‌وت: 2015-04-26 16:15:10
به‌شی ( ئەنـــدازیاری زەیــــن )