رێبوار حسێنی 
ئەوەی كە دیار و بەرجاوە و  جێگای هیچ شك و گومانێك نیە ،ئەوەیە كە كۆمەڵگای مرۆڤایەتی لە سەر دوو كۆڵەكەی سەرەكی و دوو هێڵی هاوتەریبی پێویستی یەكتر ، كە نێر و مێ، یان روونتر بڵێن ژن و پیاوە، پێك هاتوە. هەر چەند ئەم دوو هێڵە هاوتەریبە زیاتر بەرەو خاڵی بە یەكتر گەیشتن بڕۆن، زیاتر پێویستی  ئەو دوانە بە یەكتر خۆی دەر دەخا ، چونكە لە ئاكامی  لێك دان و پێگەیشتی ئەم دوو خەتە هاوتەریبەیە كە  دوو رەگەزی نێر و مێ ( ژن و پیاو) یەك دەگرن و وەك دوو تەلی گەرم و سارد  ، یان ئەرێنی و نەرێنی دەبنە هۆی  وە گەڕ كەوتنی....
 بزوێنەری ژیان و، تاك دەبێتە جووت و جووت دەبێتە خێزان و  پاشان كۆمەڵی بچووك و لە ئاكام دا كۆمەڵگا بە هەموو دەنگ و رەنگ وپیداویستی و خواستەكانیەوە دێتە ئاراوە . تا كۆمەڵگا بەر فراوانتر و بەرینتر بێت ،خواست و پێداویستی و لێك حاڵی بوون و یارمەتی و هاریكاریەكان، زیاتر خۆدەردەخەن و دانانی  یاسا و بەرنامەكانی ژیان و بەرێوەبەری، سەرەتایی ترین ئەو پێداویستیانەن كە كۆمەڵگا لە رەوتی بەرەو سەرچونی خۆیدا پێیان حەوجێ دەبێ ومرۆڤەكان بە گشتی و رەگەزی نێر و مێ (ژن و پیاو) بەتایبەتی پتر لێك نزیك كاتەوە  تا ئەركی ژیان و بەرێوەبەری  لە پێناو كۆمە ڵگاێكی ساغڵەم و  سەردەمیانە  و پێشكەوتوو بە هاوبەشی یەكتربەڕێوە بەرن. ئەوەی بۆ گەیشتی هەر دوو رەگەز ( ژن و پیاو) بە پلەی شیاوی مرۆڤایەتی و هاو تەراز بوونی هەر دوو لا لە ئەرك و مافەكاندا،رووناكبیری و بەرەوسەر بردنی رادەی زانست و زانیاری و تواناكانی تێگەیشتن و هەوڵ دان بۆ پێگەیشتنە، كە ئەمەش بە هاوكاری و رێنوێنی و دابەش كردنی ئەرك و فەرمانەكانە لە سەر بریاردان و بەڕیوەبەری و هەست بە بەرپرسیاری كردنی  ئەم دوورەگەزەیە لە هەمبەر كۆمەڵگادا لە بوارەكانی: كۆمەلایەتی. سیاسی، ئابووری، فەرهەنگی ، دادوەری، پەروەردە وبەرزراگرتنی هەستی نەتەوەیی و نیشتمانی. لێرەدا بەو ئاكامەدەگەین كە، هەر كات لە كۆمەڵگاێك دا چین و رەگەزی بەرانبەر ئاوێنەی باڵانوێنی یەكتر بوون و وەك دوو هێزی جێی متمانە و باوەڕ بە یەك،  لە سەر ژیان و بەڕیوەبەری و ئاوەدانی و دابین كردنی ماف و ئازادیەكان، هاوبەش و خاوەن بڕیار نەبوون ، پلەی دەرجە یەك و دەرجە دوو  بۆ یەكتری رەچاو نەكەن، بۆ هەر گەڵاڵە وبڕیارێك  یارمەتی لە هێزی هزر و ئەزمونی یەكتر وەرنەگرن، ئەو كۆمەڵگایە لە جغزی جەهالەت و دواكەوتویی دا دەخولێتەوە و لە كاروانی یەكسانی و هاوبەشی ژیان و پێشكەوتن و  پێگەیشتن، بە جێ دەمێنێ، كە بەداخەوە تا ئیستاشی لەگەڵدا بێ لەم جیهانە بەرینە دا كۆمەڵگاێك نابیندرێ كە ١٠٠% ئەم بەرانبەری و یەكسانی و یەكتر خۆێندنەوەی دوو رەگەزی ژن و پیاوی تێدا دەنگ و رەنگ بداتەوە. لێرەدا رەنگە ئەم پرسیارانەی خوارەوە بێنە ئاراوە كە: ئایا ئاڵۆزی و دژایەتی لەپێوەندی  نێوان ژن و پیاو دەگەڕێتەوە بۆ جیاوازبوونی ئەو دوو رەگەزە؟ دەكرێ ئاوا وڵامی كورتی ئەم پرسیارە بدینەوە كە، لەبەر ئەوەی لە بنەرەتدا پێوەندی نێوان ژن و پیاو، پێوەندی نێوان مرۆڤەكانە، مادام هەر دوو رەگەز بە مرۆڤ ئەژماردە كران، جیاواز بوونی ئەو دوو رەگەزە لەم ئاڵۆزی و كێشانەدا مانا و دەوری بەر چاوی نابێ،  هەر كات پێوەندی نێوان مرۆڤێك لە گەڵ مرۆڤێكی تر باش بوو، پێوندی نێوان ژن و پیاویش باش دەبێت، چونكە هەر دوو رەگەز بە مرۆڤ دێنە ژمار. لە ئاكامدا ئاڵۆزی و خراپی پێوەندیەكانی  مابەینی  ژن و پیاو ،ناگەڕێتەوە بۆ ئەو مەسەلەی  مێینە و نێرینەی هەردوو رەگەز، بەڵكو دەگەڕێتەوە بۆ تێكەڵی و پێوەندی مرۆڤێك لە گەڵ مرۆڤێكی تر. لیرەدا  ئەگەر دەستەواژەێكی تر بۆ پێوەندی نێوان دوو رەگەزی بەرانبەر واتە ژن و پیاو بەكار بێنین  وەك: پێوەندی و هەڵسوكەوتی نێوان دوو گروپ و دەستەی سەركەوتوو و ژێر كەوتوو، تێگەیشتن و لێدانەوەێكی زۆر بێ مانا و نامۆیە، لەبەر ئەوەی دەبێ ئێمە  پێش هەر بڕیا و رادەربڕینێك لەم بارەوە، پێویستە لە مێژووی چەند هەزار سالەی پێوەندی نێوان هەر دوو رەگەز بگەین، تا لەم سۆنگەوە بۆمان دەركەوێ كە چۆن مێژوو دەوری بەرچاوی هەیە لە  پێوەندی ئێستای نێوانیان  لە تێگەیشتنیان لە هەمبەر یەكتریدا، چونكە تەنیا بە  خوێندنەوە و تێگەیشتن  لەو مێژووە  دەگەینە مانا و وڵامی ئەو پرسیارە كە، لە چ بوار و بە چ شێوەێك ژن و پیاو لە یەكتری جیاوازە؟. ئەوكاتە دە زانین  تایبەتمەندی پێوەندیەكانی نێوان ژن و پیاو لەچدان و چاوگەی كێشەی پێوەندیەكانیان لە كوێدایە. لێرەدا پێویستە پێناسەێك بۆ پێوەندیەكانی نێوان پیاو و ژن لە سەر  تێڕوانینی دەستە و گروپی سەردەست و ژێر دەست، كە پێشتر ئاماژەم پێكردوە بكەین كە وەك تێگەیشتنێكی بێ مانا و  ناوەرۆك، دەبێ چاوی لێبكرێ. بۆ دەرخستنی روی راستی ئەم  بۆچونە دەكرێ پێوەندی نیوان ژن و پیا و لە وڵاتە یەكگرتوەكانی ئامریكا بخەینە روو. لەم وڵاتە دا سەرەڕای ئەوەی كە ئافرەتان هەست بە بوونی خۆیان  وەك رەگەزی بەرانبەریان دەكەن و خۆیان بە  ژێردەستە نازانن، بەڵام سەرەرای  ئەو  هەموو كۆڕ و كۆمەڵ و باس و بابەتی تایبەت  لە پێوەند بە مافی ژنان و پێوەندی نێوان ژن و پیاو، وێرای ئەوەی كە ئافرەتان بەماف و ئازادی خۆیان گەیشتوون و وادەردەكەوێ كە لە گەڵ پیاواندا یەكسانن، بەڵام بەو حاڵەش ململانەی چەند هەزار سالە بە درێژایی مێژوو، ئێستاش لە زۆر شوێن و جێگای تایبەت و بەرچاو دا دەردەكەوێت كە كلتوری جیاوازی و نایەكسانی لە پێوەندی نێوان ژن و پیاو دا درێژەی هەیە و ئەم پەتای جیاوازی و نێوان ئاڵۆزیە وەك دیاردەێكی دزێوی كۆمەڵایەتی هەر ماوە و بنە بڕ نەكراوە.
بەڵگە مێژوویەكان و هەڵسوكەوتەكان لە مەڕ پێوەندی نێوان ئەم دوو رەگەزە، ئەوە دەسەلمێنن كە كۆمەڵگای پیاو سالاری  كە  لە چەند هەزار ساڵی دواییدا لە وڵاتانی وەك: ئەمریكا،ئەورووپا، چین، هیندوستان و...هتد ، بوونیان هەیە بەتەنیا هەر شێوە و سیستەمێك نیە كە هەر دووك رەگەز بۆ رێكخسینی ژیان و پێداویستەكانی كۆمەڵگا  لە هەموو بوارەكانەوە پێیگەیشتبن. بەڵكوو زۆر بەڵگە و دیكۆمێنت هەن كە ئەگەر لە سەرجەم وڵاتانی جیهان دا نەبێت، لە زۆر شوێنی ئەم جیهانە بە شێوەی زەق و بەرچاو خۆی دەنوێنێ وكۆمەڵگا و دەسەلاتی پیاو سالاری كە لە لایەن پیاوەوە كۆنتڕۆل و قۆرغ كراوە، دوای كۆمەڵگای دایك سالاری هاتۆتە كایەوە  و راستیەكان  دەری دەخەن كە ئافرەت و دایك  ناوەند و تەوەری سەرەكی كۆمەڵگا و خێزان بووون وئافرەت كۆنتڕۆڵی كۆمەڵگا و خێزانی كردوە. بۆ راستی ئەم داوایە دەتوانین شوێن پێ و باڵادەستی ژن  لە زۆربەی ئایین و دیكۆمێنتەكاندا  كە دیكۆمێنتی پەیمانی دیرین ، بەر چاوترینیانە. ئەگەر بە تێڕوانینێكی سەردەمی و بابەتیانە رووداو و بەسەرهاتی ئادەم و حەوا، سەرنج  بدەین ، بەو ئاكامە دەگەین كە بە راشكاوی نەفرەت و جنێودان و سووكایەتی بە حەوا كراوە و نا راستەو خۆش بە دژی ئادم،  لەم دیكۆمێنتانەدا ئەو راستیە دەر دەكەوێت كە وەك سزاێك بۆ تاوانەكەی‌، باڵا دەست بوون بەسەر كەسانی تردا، هیچ جیاوازێكی نیە لەگەڵ ژێر دەستە بوون!. ئەگەر بمان هەوێ بەوردی و بە بێ پەڵە لەم بارەوە رووداوەكانی مێژووی ژیانی مرۆڤایەتی باس بكەین و سەرنجیان بدەین ، دەبێ بە وردی شانی بۆدادەین و بە تۆپ و تەغار پێنووس و كاغەز دەانێین و چەندین هاوكار و هاوباوەڕ لەم بارەوە وەوكۆكەین  تا بتوانین بە بێ پەڵەو هەڵە ئەم باس و بابەتە بخەینە روو، كە ئەمەش لەم بابەتەی بەردەستدا نا گونجێ، هەر بۆیە بە شێوەێكی كورتكراوەیی درێژە بە باسەكەمان دەدەین كە هیوادارم بتوانم تا رادەی پێویست  پەنجە لەسەرخالە سەركی وبەر چاوەكان، دانێم .
لە نیوەی كۆتایی سەدەی هەژدەم و سەرەتای نۆزدەهەم دا، ئاڵۆزی و كێشەی پێوەندیەكانی نێوان ژن و پیاو و یەكسانیەكانیان گەیشتە ئەوپەڕی خۆی و  زۆر بابەت و دیاردە گەشەیان كرد. ئەوانەی كە باوەڕیان بە مافی بەرانبەری ژن و پیاو هەبوو ، رایان گەیاند كە هیچ جۆرە جێاوزێكی سایكۆلۆژی لە نێوان هەر دوو رەگەزی نێر و مێ دا نیە. شۆرشی  فەڕانسە  هەستی جیاوازی دانەنانی  لە نێوان نێر و مێ دا  ورووژاند و ئەو باوەڕی لە لای جەماوەر و كۆمەڵگا دروست كرد كە بە بێ بەشداری ئافرەتان لە بوارەكانی كۆمەلایەتی، سیاسی، ئابووری، فەرهەنگی و پەروەردە دا، محاڵە یەكسانی كۆمەلایەتی و بەرانبەری مرۆڤایەتی، بێتە دی. سەرەڕای تێپەڕ بوونی رۆژگار و هاتنە ئارای بیرو بۆچونی چۆراو جۆر، تا ئیستاش ئەم هەڵوێست و بۆ چوونانە، لە ناو  چین و توێژە پێشكەوتنخواز و ئازادیخوازەكاندا، باوی هەیە .لەسەردەمی ئێستاش دا ئەو بیر و تێڕوانینانە لە لای ئەو چین و توێژانە بروەی هەیە  كە لە هەوڵی هێنانە ئارای  یەكسانی لە نێوان مرۆڤەكان بە شێوەی گشتی و یەكسانی لە نێوان ژن و پیاودا بە شێوەی تایبەت، دەدەن و پێیان وایە كە ئەگەر چەند جیاوازێك هەبێت ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ رادەی رووناكبیری و پەروەردەیی مرۆڤەكان لە كۆمەڵگادا. لێرەدا لە  ئاكام وكۆی ئەم بۆ چوون و تێروانین و تێرامانانەدا،  ترس و دڵڕاوكەێك  دێنێتە ئاراوە، ئەویش ئەوەیە كە ئەوانەی پێیان وایە هیچ جیاوازێكی سایكۆلۆژی لە نێوان دەستە و گروپە نەتەویی و ئەتنیكەیەكاند نییە ،لە كاتێك دا جیاوازی جەستەیی و دەروونی  لە نێوان  دەستە و تاقمە جیاوازەكاندا هەیە ئەم جۆرە تێڕوانین و  تێگەیشتنە، لە پەنای یەكسانی دا جیاوازی دەمرێنی ، بەوەی كە پێێ وایە مرۆڤەكان هەموو وەك یەكن، ناسنامە و تایبەتمەندیان ون دەبێت. لە كاتێك دا یەكسانی بە واتای هەبونی  دژ، واتە هەبوونی جیاوازیەكان و  لێرەدا بەو ئاكامەدەگەین كە هیچ كەسێك بۆ خزمەت و ژێر دەستەیی كەسی تر دروست نەكراوە و هەر مرۆڤێك لە سەرەتای بوونیەوە تا كۆتایی ژیانی خزمەتكاری خۆیەتی و لەو سۆنگەشەوە قازانج بە كۆمەڵگا بگەێنێ. لێرەدا ئەوراستیە خۆی دەردەخا كە تاكەكان لە گەشەدان بە تایبەتمەندیەكانی خۆیان  ئازادن، وەك  تاكێك، وەك ئەندامی رەگەزێك، وەك ئەندامی نەتەوەێك پەرە بە ماف و ئازادیەكانیان بدەن. یەكسانی مانای لەناو بردنی جیاوازیەكان ناگەێنێت، بەڵكو  بە واتای حاڵی بوون وتێگەیشتنی  راستەقینە لە جیاوازیەكان، دەگەێنێت. ئەگەر یەكسانی بەمەستی لە ناوبردنی جیاوازیەكان بێت، ئەوە ئەو هەست و مەیلە بە هێز دەكات كە دەبێتە هۆی  لاواز كردنی كلتور و بەهای راستە قینەی مرۆڤایەتیش كە گەشەی تایبەتمەندیەكانی هەر مرۆڤێكە، لاواز دەكات. دەتوانین بڵێن كە لە زۆر بەی وڵاتانی جێهان و لە نێو بەشێكی زۆری گەلانی دونیادا، تێگەیشتنی هەڵە  ئەوەیە كە یەكسانی هاوتای ناسنامەیە  و دیاردەێیكی تایبەتی كلتوری ئێمەیە كە برێتیە لە جیاوازیەكانی نێوان هەر دوو رەگەز، كەم بكرێتەوە و پەردەپۆشكرێ  و نەخرێتە بەر باس و لێكۆڵێنەوەی زانستیەوە ، تاكەكان وا حاڵی بكرێن و بار بێن كە ژنان هەوڵ بدەن وەك پیاوانیان لێ بێ و زۆرجارانیش پیاوان حەز بكەن وەك ئافرەتان هەڵس و كەوت بكەن و بەم هۆیەوە هەمە رەنگی نێوان ئەم دوو رەگەزە بەرەو لە ناو چوون بچێت.
لەراستی دا گونجاوترین وڵام بۆ پرسیار و گریمانەی كێشەی دوو جەمسەری نێوان هەر دوو رەگەزی ژن و پیاو ئەوەیە كە  لە پێوەندی نێوانیان دا جەمسەری تەك رەوی ویەك لایەنی نەبێ و هیچ رەگەزێكیان لەوی تر باڵا دەست تر  نەبێ. دەبێ ئەوە وەك راستێك چاو لێ بكرێ كە پانتایی نێوان ئەم دوو رەگەزە، لەو فرە رەنگی و فرە جەمسەریە دروست بوە و ئەم فرە رەنگی و رەهەندیەش، بناغەی هێزی بەرهەم هێنانە.
لێرەدا واباشە بەكورتی باسێك لە پێوەندیە دەروونیەكان بكەین و بزانین كە ئێمە چەندە تەنیاین!. هەر چەند لە رواڵەتدا كۆمەڵایەتین و پێوەندیمان لەگەل كەسانی دەورووبەرمان هەیە، بەڵام لە  دەروون دا تەنهاین و رێژەێكی بەرچاوی مرۆڤەكان لە سەردەمی ئێستادا هەست بەتەنیایی دەكەن و لەراستیدا واهەست پێدەكەن كە وەك ئامراز و كەرستە  بەكار دەهێندرێن . لێرەدا  ئەو راستیە خۆی دەر دەخات كە نرخ و قورسایی مرۆڤ بەندە بە چەندایەتی مامەلە و كرین و فرۆشتنی كەل و پەل لە بازاردا، بەندە بە نرخ دانانی كەسانی دەوروبەر لەسەری. كە ئەمە بەو 
مانایەیە كەمرۆڤ لەروانگەی  دەروونی و كەسایەتیەوە  لەبەر چاو ناگیرێ ولەسەر ئەساسی روانگەی هێز و توانا و تایبەتی خۆی و توانای خۆشەویستیەوە هەڵناسەنگێندرێ. سروشتی ژیان وای لێهاتوە كە هەستی خۆناسین و باوەڕ بە خۆبوون، لەسەر بناغەی تێڕوانین و هەڵسەنگاندنی كەسانی دەوروبەرە و دەبێ هەردەم خۆت بۆ ململانەێكی نوێ ئامادە بكەی  تا باوەڕ بە خەڵكی بێنی كە تۆ كێیت و چیت. كەوایە دەكرێ و دەتوانین بڵێن كە مرۆڤەكان یەكتر وەك كاڵا بەكار دێنن بۆ بەرژەوەندی خۆیان وهەر كات ئەو كاڵایانە  بەهۆێك نرخیان لە بازاردا هاتەخوار، ئیتر دەبێ وەك  كاڵای بێ كەڵك و زیادە چاوی لێبكرێ و لە ئاكام دا تووڕبدرێ.
لێرەدا دەمەوێت بەم شێوەی خوارەوە كۆتایی بە بابەتەكەم بێنم ، بەڵام با بە پرسیارێك و وڵامێك  كۆتایی بێت. بەراست ئێمە سەبارەت بە جیاوازیەكانی  پێوەندی نێوان ژن و پیاو  هیچ دەزانین؟ من پێم وایە  نایان زانین و ناتوانین  دەستنیشانیان بكەین. چونكە ئەگەر ئەو دوو رەگەزە بە درێژایی ژیانی مرۆڤەكان لە كیشەو ململانەدا بووبن ، لە ئەنجامدا توڕەیی و رقیان بەرانبەر بە یەكتری تا هاتووە تەشەنای كردوە. كەوایە چۆن دەتوانین جیاوازیە راستەقینەكانی نێوان ئەم دوو هێز و جەمسەرە هاوتەریبە بزانین؟ وەك وڵامێكی شیاو بۆ ئەم پرسیارانە دەتوانین بڵێن كە  تەنیا بە لە بیر كردن و سڕێنەوەی هەستی تەك رەویی و نەمانی باڵا دەستی و ژێر دەستی و،بە هێزكردنی هەستی یەكسانی و لەبەر چاو گرتنی هێز و تایبەتمەندی ئافرەت و پیاو بۆ خۆیان،  دەتوانین بزانین كە جیاوازیە راستەقینەكانی پێوەندی نێوان ژن و پیاو چین و چۆنن.  ‌



ڕێکه‌وت: 2014-09-30 16:08:38
به‌شی ( جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! )







تاگی ئه‌رشیڤی خه‌بات مێدیا
خوێنه‌ران له کاتی گه‌ران بۆ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ توانیویانه‌ ئه‌و نووسینه بدۆزنه‌وه‌

جــیاوازی پــێوەنــدی جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان جــیاوازی نــێــوان پــێوەنــدی نــێــوان جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن جــیاوازی ژن پــێوەنــدی ژن جــیاوازی پــێوەنــدی ژن نــێــوان ژن جــیاوازی نــێــوان ژن پــێوەنــدی نــێــوان ژن جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و جــیاوازی و پــێوەنــدی و جــیاوازی پــێوەنــدی و نــێــوان و جــیاوازی نــێــوان و پــێوەنــدی نــێــوان و جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و ژن و جــیاوازی ژن و پــێوەنــدی ژن و جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و نــێــوان ژن و جــیاوازی نــێــوان ژن و پــێوەنــدی نــێــوان ژن و جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو جــیاوازی پــیــاو پــێوەنــدی پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی پــیــاو نــێــوان پــیــاو جــیاوازی نــێــوان پــیــاو پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو ژن پــیــاو جــیاوازی ژن پــیــاو پــێوەنــدی ژن پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی ژن پــیــاو نــێــوان ژن پــیــاو جــیاوازی نــێــوان ژن پــیــاو پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو و پــیــاو جــیاوازی و پــیــاو پــێوەنــدی و پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی و پــیــاو نــێــوان و پــیــاو جــیاوازی نــێــوان و پــیــاو پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو ژن و پــیــاو جــیاوازی ژن و پــیــاو پــێوەنــدی ژن و پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و پــیــاو نــێــوان ژن و پــیــاو جــیاوازی نــێــوان ژن و پــیــاو پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە جــیاوازی لــە پــێوەنــدی لــە جــیاوازی پــێوەنــدی لــە نــێــوان لــە جــیاوازی نــێــوان لــە پــێوەنــدی نــێــوان لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان لــە ژن لــە جــیاوازی ژن لــە پــێوەنــدی ژن لــە جــیاوازی پــێوەنــدی ژن لــە نــێــوان ژن لــە جــیاوازی نــێــوان ژن لــە پــێوەنــدی نــێــوان ژن لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن لــە و لــە جــیاوازی و لــە پــێوەنــدی و لــە جــیاوازی پــێوەنــدی و لــە نــێــوان و لــە جــیاوازی نــێــوان و لــە پــێوەنــدی نــێــوان و لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و لــە ژن و لــە جــیاوازی ژن و لــە پــێوەنــدی ژن و لــە جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و لــە نــێــوان ژن و لــە جــیاوازی نــێــوان ژن و لــە پــێوەنــدی نــێــوان ژن و لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و لــە پــیــاو لــە جــیاوازی پــیــاو لــە پــێوەنــدی پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی پــیــاو لــە نــێــوان پــیــاو لــە جــیاوازی نــێــوان پــیــاو لــە پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو لــە ژن پــیــاو لــە جــیاوازی ژن پــیــاو لــە پــێوەنــدی ژن پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی ژن پــیــاو لــە نــێــوان ژن پــیــاو لــە جــیاوازی نــێــوان ژن پــیــاو لــە پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو لــە و پــیــاو لــە جــیاوازی و پــیــاو لــە پــێوەنــدی و پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی و پــیــاو لــە نــێــوان و پــیــاو لــە جــیاوازی نــێــوان و پــیــاو لــە پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو لــە ژن و پــیــاو لــە جــیاوازی ژن و پــیــاو لــە پــێوەنــدی ژن و پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و پــیــاو لــە نــێــوان ژن و پــیــاو لــە جــیاوازی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن كـــۆمـــەڵــگــــادا! و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی و كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی و كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان و كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو كـــۆمـــەڵــگــــادا! لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا! جــیاوازی پــێوەنــدی نــێــوان ژن و پــیــاو لــە كـــۆمـــەڵــگــــادا!