فوئاد جەعفەریبێكاری لە ئێران بە گشتی و كوردستان بە تایبەتی یەكێكە لەو قەیرانانەی كە بەرۆكی بە خەڵكی ئەو وڵاتە گرتووە و رۆژ لە دوای رۆژ رێژەی بێكاران لە ئێران رووی لە زیاد بووندایە. وەك دەزانین كۆمەڵگای پێشكەوتوو و كارا بە دی ناێت ئەگەر خەڵكەكەی بە دەست بێكارییەوە بناڵێنن. ئەگەر ئاورێك لە وڵاتانی گەشەكردووی جیهان بدەینەوە ...
دەبینین كە كەمترین رێژەی بێكاری لەو وڵاتانەدا بوونی هەیە و حكومەتەكان گرنگیێكی تایبەت بە باری كار و ژیان خەڵك لە وڵاتەكەیاندا دەدەن. بەڵام بە پێچەوانەی وڵاتانی گەشەسەندوو لە ئێران لە ماوەی 36 ساڵی رابردوو نەك هەر گرنگی بە ژیان و گۆزەرانی خەڵك نەدراوە و بە پێی زیادبوونی حەشیمەت هەلی كار بۆ خەڵكی ئەو وڵاتە نەرەخساوە بەڵكوو ئەو كارگا و كارخانانەی كە كەسانێك بژیوی ژیانی خۆیان و بنەماڵەكەیان تێدا پەیدا دەكرد داخراون و لە ناوو چوون. ئەگەر بە گشتی سەیری حەشیمەتی ئێران بكەین بە پێی دوایین ئاماری ناوەندی رژێم كە لە ساڵی 1390 گیراوە لە حەشیمەتی 77 میلیۆن كەسی ئێران، 31 و نیو لەسەدی تەمنیان لە نێوان 15 بۆ 29 ساڵدایە و 39 و نیو لەسەد تەمنیان 30 بۆ 64 ساڵە كە بە پێی ئەم ئامارە 71 لەسەدی كۆمەڵگای ئێران تەمەنیان لە نیوان 15 بۆ 64 ساڵە و چینی چالاكی كۆمەڵگان. 
هەر بە پێی راپۆرتێكی ناوەندی ئاماری رژێم كە لە وەرزی پاییزدا بڵاو كراوەتەوە زیاتر لە پێنج ملیۆن كەسی بێكار لە ئێران بوونی هەیە كە زۆربەیان لە شارەكاندا نیشتە جێن  ئەمە ئامارێكە كە ناوەندەكانی رژێم بڵاویان كردووەتەوە و كارناسانی ئابووری و كۆمەڵایەتی باوەریان وایە كە ئەو ئامارانە دوورن لە راستی و رێژەی بێكاری لە ئێران زۆر زیاترە لەو رێژەیەی كە رژێم بڵاوی دەكاتەوە.
 هەر بە پێی ئامارێكی فەرمی رژێم ئاماری بێكارانی خوێندەوار لە ئێران زیاترە لە رێژەی بێكارانی نەخوێندەوار و زۆربەی ئەو كەسانەی كە خوێندن تەواو دەكەن هیچ هەلێكی كاریان بۆ نارەخسێت و ساڵ بە ساڵ رێژەی ئەو خوێندكارانەی كە خوێندن تەواو دەكەن زیاد دەكات و بەم پێیەیش رێژەی بێكارانی خوێندەوار لە ئێران رووی لە زیاد بوونە. كە وابوو رژێم نەك هەر گرنگی بە بواری پیشەسازی و ئابووری ئێرانی نەداوە بەڵكوو بە هۆی سیاسەتی ناوكەیی بوون و هەوڵدان بۆ دەستڕاگەیشتنی بە چەكی ناوكەیی بەرەورووی گەمارۆی توندی ئەمریكا و وڵاتانی رۆژئاوایی بووەتەوە و رۆژ لە دوای رۆژ باری ئابووری ئێران تووشی كارەسات دەبێت و خەڵكی ئێران بە خاڵی بوونەوەی  خوانەكانیان باجی دەدەن، ئەمە سەرەرای تێچووێكی زۆری رژێم لە باری پەرەپێدان بە تیرۆریسم و پاڵپشتی كردن لە گرووپە توندئاژۆكانی رۆژهەڵاتی ناوەراست و پاڵپشتیكردنی لە رژێمی خوێنریژ و دیكتاتۆری سووریە كە داهاتێكی زەبەلاح لە سەروەت و سامانی خەڵكی ئێران لە ناوو دەبات و خەرجی ئەو كارانەی دەكات.
 وڵاتی ئێران جگە لە بواری نەوت و كە ئەویش لە ئێستادا بووە بە قەیرانێكیتری رژێم و دابەزینی زیاتر لە 50 لەسەد نرخەكەی فشارێكی زۆری بۆ سەر ئابووری ئێران هێناوە، لە بارەكانیتر  دەتوانێت بە باش كەڵك وەرگرتن لەو كانگا و مەعادنانە، ژیانێكی خۆش بۆ خەڵكەكەی دابین بكات كە بە داخەوە لە ماوەی زیاتر لە سێ دەیەی رابردوو تەنها سەرمایەی ئێران بە فیرۆ دراوە. ئەگەر ئاورێك لە پارێزگاكانی ئێران لە حاست بێكاریدا بدەینەوە دەبینین كە پارێزگا كوردنشینەكان وەك، كرماشان، ئیلام، ورمێ  و سنە لە چاو باقی پارێزگاكانیتری ئێران رێژەی بێكاری تێیاندا زۆرترە و قەیرانی بێكاری بە تایبەت لە ناوچە كوردنشینەكان بە ئەنقەست و بە پێی پیلانی لە پێش دارێژراوەیە. كوردستانی ئێران یەكێكە لە ناوچە هەرە دەوڵەمەند و بە پیتەكانی ئێران كە دەیان كانگای ژێرزەوینی و سەر زەوینی جۆراوجۆری بە كەڵكی تێدایە كە بە داخەوە بە هۆی سیاسەتی پاوانخوازانەی رژێم و میلیتاریزە كردنی كوردستان رێگەی نەداوە كە خەڵكی كوردستان سوودی لێ ببینن و هەلی كار بۆ خەڵكی هەژار و كەم داهاتی كوردستان برەخسێت.  بە پێی وتەی كارناسان لە كوردستان زیاتر لە 300 كانگای چالاك بوونیان هەیە كە زیاتر لە 18 جۆر مەوادی كانگایی لێ بەرهەم دێت، بەڵام بە داخەوە بە هۆی نەبوونی سیاسەتێكی مۆدێرن و ئاگاهانە و هەر وەها نەبوونی كارگا و كارخانەی بەرهەمهێنەر لە كوردستان، رژێم لەو كانگایانە بە شێوەی خاولە كوردستان كەڵكی لێ وەردەگرێت و لە شارەكانیتری ئێران كارخانەو كارگەی پێ بەرێوە دەبات و سەرمایە و سامانی كوردستان لە باقی ناوچەكانیتری ئێران سوودی لێ وەر دەگیردرێت. 
ئەمە سەرەڕای هەبوونی زەوینێكی زۆر و پڕ بەرەكەت بۆ كشاوەرزی و باغدارییە كە لەو بەشەیشدا بە هۆی نەبوونی پێداویستەكانی كاركردن و نەبوونی پلانی گۆنجاوو بۆ بەرهەمهێنان لە بەشی كشت و كاڵ بەرهەمی كشاوەرزانی كوردستان بە فیرۆ دەچێت. هەروەها ئامادە نەكردنی بەستەرێكی گۆنجاو بۆ سەرمایە گۆزاران و گرنگی نەدان بەو بەشە ،كوردستانی خستووەتە حاستی یەكێك لە پارێزگا دواكەوتووەكانی ئێران. هەر بە پێی ئامارە رەسمییەكانی رژێم رێژەی بێكاری لە ناوچە كوردنشینەكان 30 بۆ 50 لەسەدە و هیچ پلان و بەرنامەێكیش نیە بۆ چارەسەر كردنی ئەو قەیرانە. بە هۆی كێشەی بێكارییەوە لە كوردستان دەیان كێشەیتری كۆمەڵایەتی بەرۆكی بە خەڵك گرتووە كە بە باوەری كارناسان بێكاری دیاردەێكی كۆمەڵایەتییە كە كاریگەری نەرێنی لەسەر كۆمەڵگا دادەنێت و زۆربوونی بێكاری دەبێتە هۆی دیاردەگەلێكی كۆمەڵایەتی وەك، خۆكوشتن، گیرۆدەبوون بە مادەی هۆشبەر، خەمۆكی، جیابوونەوەی بنەماڵەكان ، پێك نەهێنانی ژیانی هاوبەش لە لایەن لاوان و ... هتد. بێكاری وایرۆسێكە كە ئەگەر لە ماتی خۆیدا چارەسەر نەكرێت و لە كۆمەڵگادا بڵاو ببێتەوە هەموو توێژەكانی ئەو كۆمەڵگایە لێی زەرەرمەند دەبن.
  لە ئێستادا گیرۆدەبوون بە مادەی هۆشبەر بە تایبەت مادەی هۆشبەری سەنعەتی رووی لە زیادبوون كردووە و تەمەنی گیرۆدەبوون بە مادەی هۆشبەر بۆ 15 ساڵ دابەزیوە كە ئەمە خۆی زەنگی مەترسییە بۆ كۆمەڵگای ئێران و كوردستان، خەڵكی كوردستان كە بە دەست كێشەی بێكارییەوە دەناڵێنن لە رووی ناچاری و بۆ پەیداكردنی بژێوی ژیانی خۆیان و بنەماڵەكانیان یان دەبێت زێدی خۆیان بە جێ بهێڵن و لە شارەكانیتری كوردستان و بگرە لە دەرەوەی وڵات بە دوای كاردا بگەرێن و یانیش دەستیان داوەتە كاری تاقەت پرۆكێنی كۆڵبەری، كە لەو كارەشدا بەرەورووی زەبر و زەنگی رژێم دەبنەوە و رۆژ نیە كە هەواڵی كوشتن یان بریندار بوونی كۆڵبەرێك لە سەر سنوورەكان نەبیستین و یان گویمَان لە گرتن و زیندانی كردنی كۆڵبەران نەبێت. باشە ئەگەر لە رووی ناچاری و ئیجبارەوە نەبێت كێ رازی دەبێت بارێكی زیاتر لە كێشی خۆی بە دەیان كیلۆمەتر هەڵبگرێت و پاشانیش یان بكوژرێت یان زیندانی بكرێت؟ ئاخر ئەگەر باری ئابووری بنەماڵەێك خراب نەبێت و نانی لەسەر خوانەكەی هەبێت كێ رازی دەبێت روو بكاتە دەرەوەی شوێنی لە دایكبوونی و بەرەورووی دەیان كێشە و گرفت بێتەوە بۆ تێركردنی خۆی و بنەماڵەكەی؟ باشە ئەگەر ئەو بازارچە سنووریانە لە سنوورەكانی كوردستان بوونیان هەیە لە پارێزگاێكیتر بوایە ئێستا بارودۆخیان وەك ئەمەی كە هەیە دەبوو، یان بە باشترین شێوە كەڵكی لێ وەردەگیردرا و خەڵكی ناوچەكە و بگرە دەوروو بەریش لێی سوودمەند دەبوون؟ بۆ وڵام ئەم پرسیارانە و چەندین پرسیاریتری لەو بابەتە دەبێت بەرپرسانی رژێمی ئاخوندی وڵامدەرەوە بن و لە داهاتووێكی نزیكدا وڵامی منداڵان و دایكان و باوكانی ئەو كەسانەی كە بۆ بەدەست هێنانی پاروێك نان گیانی خۆیان لە دەست داوە بدەنەوە. كێشەی بێكاری  وای لە خەڵكی ئێران و بە تایبەت خەڵكی كوردستان كردووە كە ئامادە بن لە پێناو بە دەست هێنانی پارۆێك نان دەیان كێشەو گرفت بە گیانی خۆیان بكرن تەنها لەبەر ئەوەی كە بتوانن ژیانی رۆژانەیان بەسەر بەرن. وەك دەبینین سیاسەتی رژێم لە ئاست ئەم هەموو كێشە و گرفتانەی خەڵك نە تەنها نەگۆراوە بەڵكوو خرابتر لە جاران لە بوجەی خەڵكی ئێران پارە بۆ نوێژەنكردنەوەی مەزاری ئیمامان لە ئێران و وڵاتانیتری رۆژهەڵات و كردنەوەی خانوو و بارەگا بۆ بەرپرسانی حیزبۆڵا و راگرتنی رژێمی ئەسەد و پەرەپێدان بە بەرنامە ناوكەییەكەی هەزینە دەكرێت و نرخی پێداویستیەكانی رۆژانەی خەڵك گران و گرانتر دەبێت، خوێندكاران بێكار دەبن، لاوان گیرۆدەی مادەی هۆشبەر دەبن، ژنان ئاوارەی سەر شەقامەكان دەبن و منداڵان بەرەو رووی دەیان كۆسپ و تەگەرە دەبنەوە و هیچ رێكارێك بۆ چارەسەر كردنی ئەم كێشانە بوونی نیە و تا ئەو كاتەی ئەم رژێمە لەسەر كار بێت ژیانی خەڵكی ئێران نەك هەر باشتر نابێت بگرە دەبێت چاوەروانی لەمە خرابتریش بكەین، هەر بۆیە چاوەروانی لە وەها رژێمێك بۆ رێفۆرم و ئیسلاحات و باشتر كردنی باری ژیان و گۆزەرانی خەڵك ، گەرانە بە دوای كڵاوی با بردوودا. 



ڕێکه‌وت: 2015-01-24 16:00:09
به‌شی ( قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران )







تاگی ئه‌رشیڤی خه‌بات مێدیا
خوێنه‌ران له کاتی گه‌ران بۆ ئه‌مانه‌ی خواره‌وه‌ توانیویانه‌ ئه‌و نووسینه بدۆزنه‌وه‌

قەیرانی بێكاری قەیرانی بێكاری كێشەی قەیرانی كێشەی بێكاری كێشەی قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر قەیرانی چارەسەر بێكاری چارەسەر قەیرانی بێكاری چارەسەر كێشەی چارەسەر قەیرانی كێشەی چارەسەر بێكاری كێشەی چارەسەر قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی قەیرانی نەكراوی بێكاری نەكراوی قەیرانی بێكاری نەكراوی كێشەی نەكراوی قەیرانی كێشەی نەكراوی بێكاری كێشەی نەكراوی قەیرانی بێكاری كێشەی نەكراوی چارەسەر نەكراوی قەیرانی چارەسەر نەكراوی بێكاری چارەسەر نەكراوی قەیرانی بێكاری چارەسەر نەكراوی كێشەی چارەسەر نەكراوی قەیرانی كێشەی چارەسەر نەكراوی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی قەیرانی خەڵكی بێكاری خەڵكی قەیرانی بێكاری خەڵكی كێشەی خەڵكی قەیرانی كێشەی خەڵكی بێكاری كێشەی خەڵكی قەیرانی بێكاری كێشەی خەڵكی چارەسەر خەڵكی قەیرانی چارەسەر خەڵكی بێكاری چارەسەر خەڵكی قەیرانی بێكاری چارەسەر خەڵكی كێشەی چارەسەر خەڵكی قەیرانی كێشەی چارەسەر خەڵكی بێكاری كێشەی چارەسەر خەڵكی قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر خەڵكی نەكراوی خەڵكی قەیرانی نەكراوی خەڵكی بێكاری نەكراوی خەڵكی قەیرانی بێكاری نەكراوی خەڵكی كێشەی نەكراوی خەڵكی قەیرانی كێشەی نەكراوی خەڵكی بێكاری كێشەی نەكراوی خەڵكی قەیرانی بێكاری كێشەی نەكراوی خەڵكی چارەسەر نەكراوی خەڵكی قەیرانی چارەسەر نەكراوی خەڵكی بێكاری چارەسەر نەكراوی خەڵكی قەیرانی بێكاری چارەسەر نەكراوی خەڵكی كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی قەیرانی كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی ئێران بێكاری ئێران قەیرانی بێكاری ئێران كێشەی ئێران قەیرانی كێشەی ئێران بێكاری كێشەی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی ئێران چارەسەر ئێران قەیرانی چارەسەر ئێران بێكاری چارەسەر ئێران قەیرانی بێكاری چارەسەر ئێران كێشەی چارەسەر ئێران قەیرانی كێشەی چارەسەر ئێران بێكاری كێشەی چارەسەر ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر ئێران نەكراوی ئێران قەیرانی نەكراوی ئێران بێكاری نەكراوی ئێران قەیرانی بێكاری نەكراوی ئێران كێشەی نەكراوی ئێران قەیرانی كێشەی نەكراوی ئێران بێكاری كێشەی نەكراوی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی نەكراوی ئێران چارەسەر نەكراوی ئێران قەیرانی چارەسەر نەكراوی ئێران بێكاری چارەسەر نەكراوی ئێران قەیرانی بێكاری چارەسەر نەكراوی ئێران كێشەی چارەسەر نەكراوی ئێران قەیرانی كێشەی چارەسەر نەكراوی ئێران بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی ئێران خەڵكی ئێران قەیرانی خەڵكی ئێران بێكاری خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری خەڵكی ئێران كێشەی خەڵكی ئێران قەیرانی كێشەی خەڵكی ئێران بێكاری كێشەی خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی خەڵكی ئێران چارەسەر خەڵكی ئێران قەیرانی چارەسەر خەڵكی ئێران بێكاری چارەسەر خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری چارەسەر خەڵكی ئێران كێشەی چارەسەر خەڵكی ئێران قەیرانی كێشەی چارەسەر خەڵكی ئێران بێكاری كێشەی چارەسەر خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر خەڵكی ئێران نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی نەكراوی خەڵكی ئێران بێكاری نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری نەكراوی خەڵكی ئێران كێشەی نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی كێشەی نەكراوی خەڵكی ئێران بێكاری كێشەی نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی نەكراوی خەڵكی ئێران چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران بێكاری چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران قەیرانی بێكاری كێشەی چارەسەر نەكراوی خەڵكی ئێران